Anlamı
1) çok konuşmasına sebep olmak:
'Fakat bu inat, Emine'nin çenesini açmış; kızın ne kadar kusuru varsa babasından geldiğini söylerken Tevfik'e ağzını açmış, gözünü yummuştu.' -H. E. Adıvar. 2) çok konuşmak, gevezelik etmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birini çok konuşturmak, susan birini konuşmaya sevk etmek ya da kendisinin gevezeliğe başlaması anlamında kullanılır. Bağlama göre hem ettirgen hem dönüşlü bir canlılık taşır. Kişi içindekini dökmeye başlayınca söz arkası kesilmez. Deyimin etkisi, konuşmanın sanki kapalı bir şeyin açılması gibi verilmesinden gelir. Önce tutulan sözler, bir anda peş peşe çıkar. Bu yüzden tartışma, dedikodu, dertleşme ve gizli kalmış şeylerin açığa dökülmesi bağlamlarında çok uygundur. Deyim, sessizliğin son bulduğu anı özellikle görünür kılar. Bir kişi ya uygun ortam bulduğu için ya da kışkırtıldığı için açılır; sonra da anlatılanlar ardı ardına gelir. Bu akış, ifadenin en belirgin canlılık yönüdür. Kısa sürede ortamdaki söz dengesini değiştirmesi de deyimin önemli bir ayrıntısıdır.
Örnek Cümleler
- Son olaylardan sonra adam resmen çenesini açtı.
- Bütün mahalle onun çenesini açtı konuşuyor.
- Dediklerini duysan sen de çenesini açtı dersin.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü suskunluk hâlinden konuşma taşmasına geçiş vardır. Sözler bir kez açıldı mı arkası gelir. Bu deyim, birini çok konuşturmak, susan birini konuşmaya sevk etmek ya da kendisinin gevezeliğe başlaması anlamında kullanılır.
Dertleşme, sır açtırma, dedikodu başlatma ve birini konuşturma girişimlerinde daha sık kullanılır. Bağlama göre hem ettirgen hem dönüşlü bir canlılık taşır.
Birinin başka birini konuşmaya sevk etmesi, yani susanı konuşturması yönüdür. Kişi içindekini dökmeye başlayınca söz arkası kesilmez.