Deyim

Çenesini Kapatmak Ne Demek?

Anlamı

susturmak.

Detaylı Açıklama

Çenesini kapatmak, birini susturmaktır. Susturan bir kişi olabilir, bir söz, bir belge ya da bir olay da olabilir. Kişi bazen sert bir uyarıyla, bazen karşı konulamaz bir kanıtla susturulur. Kalıp susturulanın neden çok ya da yersiz konuştuğunu söylemez; konuşmanın kesilmesini anlatır. Söz bir emir olarak da kurulur: kapat çeneni! Kişi kendini de susturabilir: çenemi kapattım, bir şey demedim. Kalıp bir tartışmada, bir toplantıda, bir aile kavgasında ya da bir mahkemede geçebilir. Susturulan kişinin gerçekten susup susmadığı cümlenin devamından anlaşılır. Susturma bir anlık da olabilir, uzun süre etkisini sürdüren bir sonuç da doğurabilir. Konuşan, susturmayı bir rahatlama ya da bir zafer gibi de anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Herkesin sözünü kesen danışmanın çenesini, müdürün masaya koyduğu satış rakamları kapattı.
  2. Annesi, misafirlerin önünde ağabeyiyle tartışan Kerem'e dönüp «Kapat çeneni!» diye çıkıştı.
  3. Mahallede herkes hakkında dedikodu yayan kadının çenesini kapatmak için muhtar onu kaymakamlığa şikâyet etti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu biçim, kalıbın emir kipiyle kurulmuş hâlidir ve karşıdakini doğrudan susturmak için söylenir. Sert bir buyruktur; bir tartışmanın en gergin anında duyulabilir. Yakın arkadaşlar arasında şaka yollu da söylenebilir.

Suspus etmek de susturmaktır; iki kalıbın tanımı aynıdır. Suspus sözü sesin kesildiği bir sessizliği akla getirir, çenesini kapatmak ise susturmayı konuşmanın aracı olan çene üzerinden anlatır. Aynı sahnede birbirinin yerine kullanılabilirler.

Bu atasözü, doğal yıkımlara karşı önlem alınabileceğini ama yalan yanlış konuşanı susturmanın kimsenin elinde olmadığını söyler. Çenesini kapatmak ise birinin susturulabildiği durumları anlatır. Atasözü susturmanın sınırını, deyim susturmanın gerçekleştiği anı gösterir.