Anlamı
doğal yıkımlara karşı önlem alınır ama söyledikleri yalan yanlış olanı susturmaya kimsenin gücü yetmez.
Detaylı Açıklama
Selin ağzı tutulur elin ağzı tutulmaz atasözü, doğal bir yıkıma karşı önlem alınabileceğini, ama insanların yalan yanlış söylediklerini, dedikodularını susturmaya kimsenin gücünün yetmeyeceğini anlatır. Sel bir doğa olayıdır; bentlerle, setlerle önüne geçilebilir. Ama insanların ağzını, ne söyleyeceklerini denetlemek imkânsızdır. Halk, bu gözlemi, ağzı tutulan sel ile ağzı tutulamayan insan arasında kurduğu çarpıcı bir karşıtlıkla dile getirmiştir. Hakkında asılsız söylentiler çıkan ya da dedikodudan yıpranan biri, bu sözle teselli bulur. Atasözü çoğu zaman kabullenici ve gözlemci bir hava taşır; dedikodunun önüne geçilemeyeceğini, buna fazla üzülmenin boşuna olduğunu sezdirir. İnsanın diline set çekilemeyeceği gerçeğini, sakin bir olgunlukla kabul etmeyi öğütler. Bu yönüyle söz, hem doğanın hem de insan dilinin gücü karşısında ölçülü ve gerçekçi bir bakışı yansıtır.
Selin Ağzı Tutulur, Elin Ağzı Tutulmaz Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hakkında asılsız söylentiler çıkan komşusuna, teyzem selin ağzı tutulur elin ağzı tutulmaz diyerek teselli verdi.
- Sosyal medyadaki dedikodularla hayatı alt üst olan kişi, selin ağzı tutulur elin ağzı tutulmaz sözünün ne kadar doğru olduğunu acı biçimde anladı.
- Mahalle dedikodusuna hedef olan aile, selin ağzı tutulur elin ağzı tutulmaz derken çaresizce başını sallıyordu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözün, dedikodunun önüne geçilemeyeceğini vurgular. Dile gelen sözün yayılmasını engellemenin güçlüğünü yansıtır. Doğal bir felakete karşı önlem alınabilir; ama insanların diline, dedikoduya set çekmek mümkün değildir. Söz, sözün kontrol edilemez yayılışını yalın bir karşıtlıkla anlatır.
Sel ve el iki paralel imge olarak yan yana getirilmiştir. Sel doğa olayını, el ise insan unsurunu temsil eder. İkisinin ağzı kavramıyla birleşmesi sözün etkili paralelliğini sağlar. Sel ile insan ağzını karşılaştırarak, sözün durdurulamazlığını çarpıcı biçimde anlatır.
Çağdaş hayatta söz daha da anlamlıdır; sosyal medyada bir söylentinin ya da bir dedikodunun hızla yayıldığı bir çağda, insanların söyleyeceklerini kimsenin durduramayacağını hatırlatır. Söz, dijital ortamda bile sözün kontrol edilemez yayılışına karşı olgun bir kabulü öğütler.