Anlamı
hlk. kesin, ters ve karşısındakinin beklemediği bir karşılık vermek:
'Usta hemen cevabı yapıştırmıştı.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, beklenmedik derecede net, sert, ters ya da karşı tarafı yerinde durduracak bir karşılık vermek anlamında kullanılır. Burada sıradan cevap verme değil, sözü karşıdakinin yüzüne dikmek gibi bir sertlik ve doğrudanlık vardır. Bu nedenle tartışma, atışma, meydan okuma ya da insanın artık alttan almadığı anlar için çok uygundur. İçinde hafif bir meydan okuma havası da sezilir. Deyimin etkisi, cevabın yalnızca içerik olarak değil, veriliş biçimi bakımından da sert ve keskin olmasından gelir. Karşı taraf hazırlıksız yakalanır. Kısa ama güçlü bir söz atma anını canlı biçimde anlatır. Burada amaç sadece cevap vermek değil, sınır çizmek ve sözü yerli yerine oturtmaktır. Bu yüzden çoğu zaman susmaktan vazgeçilen eşik anlarını anlatır.
Örnek Cümleler
- Patron toplantıda "cevabı dikmek" diye sitem etti.
- Dediklerini duysan sen de cevabı dikti dersin.
- Mahalleli onun halini "cevabı dikmek" diye tarif ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü cevabın içeriği kadar veriliş biçimindeki keskinlik de önemlidir. Söz, karşıdakini geri adım attıran bir ton taşır.
Atışma, terslenme, iğneleme ve haksız suçlamaya karşı anlık cevap verilen sahnelerde daha doğal duyulur. Bu deyim, beklenmedik derecede net, sert, ters ya da karşı tarafı yerinde durduracak bir karşılık vermek anlamında kullanılır.
Evet, çoğu kullanımda vardır. Kişi yalnız cevap vermiyor, aynı zamanda kendini ezdirmediğini de gösteriyor. Bu nedenle tartışma, atışma, meydan okuma ya da insanın artık alttan almadığı anlar için çok uygundur.