Anlamı
gerekli bir sözü tam zamanında ve yerinde söyleyerek karşısındaki kimseyi susturmak, zekice davranmak:
'Fırsat çıkmışken kim bilir hangi uzak meseleden tutturup taşı gediğine koymak ve tenkit etmiş olmak için kaplarına sığamıyordu.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, gerekli sözü tam zamanında ve tam yerinde söyleyerek karşı tarafı susturmak ya da durumu ustalıkla toparlamak anlamında kullanılır. Burada önemli olan sadece doğru sözü söylemek değil, onu en etkili anda ve en uygun biçimde dile getirmektir. Günlük hayatta tartışmalarda, toplantılarda, pazarlıklarda veya beklenmedik bir anda yapılacak yerinde çıkışlarda bu deyim öne çıkar. Sözü söyleyen kişi çoğu zaman zekâsı, hazırcevaplığı ve durumu okuma becerisiyle dikkat çeker. Bu ifade, lafı uzatmadan noktayı koyan, karşı tarafın daha fazla itiraz edecek alanını daraltan konuşmalar için oldukça uygundur. Türkçede olumlu çağrışımı güçlü olan deyimlerden biridir; çünkü zamanlama, akıl ve dil becerisini bir arada ima eder. Bu nedenle özellikle yerinde söz söyleme yeteneğini övmek için sıkça kullanılır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda öyle bir cümle kurdu ki taşı gediğine koydu.
- Kimse cevap veremez sanıyorduk ama avukat taşı gediğine koydu.
- Tartışma büyürken dedemin sözü taşı gediğine koydu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, çoğu kullanımda kişinin zekice, yerinde ve etkili konuşmasını öven olumlu bir anlam taşır. Bu ifade, lafı uzatmadan noktayı koyan, karşı tarafın daha fazla itiraz edecek alanını daraltan konuşmalar için oldukça uygundur.
Hayır, pazarlık, toplantı, açıklama veya karar anı gibi doğru sözün etkili olduğu her durumda kullanılabilir.
Hazırcevaplık, doğru zamanlama ve duruma uygun söz söyleme becerisi öne çıkar. Bu deyim, gerekli sözü tam zamanında ve tam yerinde söyleyerek karşı tarafı susturmak ya da durumu ustalıkla toparlamak anlamında kullanılır.