Anlamı
cezalandırılmak.
Detaylı Açıklama
Ceza yemek, cezalandırılmaktır. Kalıbın öznesi cezalandırılan kişidir. Ceza bir trafik cezası, bir disiplin cezası, bir maç cezası ya da bir mahkeme kararı olabilir. Cezanın miktarı ya da türü kalıba eklenebilir: para cezası yemek, üç maç ceza yemek. Söyleyen bundan yakınabilir, cezayı haksız bulabilir ya da cezalandırılanı kınayabilir. Gözdağı verirken de söylenir: dikkat et, ceza yersin. Bir sürücünün, bir sporcunun, bir öğrencinin ya da bir esnafın başına gelenler bu sözle anlatılabilir. Ceza yiyen kişinin bu durumdan nasıl etkilendiği cümlede ayrıca anlatılabilir. Ceza beklenmedik bir anda da gelebilir, önceden sezilen bir sonucun gerçekleşmesi de olabilir. Kalıbın kendisi cezanın adil olup olmadığı konusunda bir şey söylemez; yalnız cezalandırılma olayını bildirir.
Örnek Cümleler
- Otoyolda hız sınırını aşan genç sürücü, radara yakalanıp yüklü bir para cezası yedi.
- Hakeme hakaret eden teknik direktör dört maç ceza yiyince takımı tribünden izlemek zorunda kaldı.
- Ruhsatsız tabela asan bakkal, belediyeden ceza yiyince tabelayı hemen indirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek burada bir şeyi üstüne almak, ona maruz kalmaktır. Dayak yemek, fırça yemek, gol yemek söyleyişlerinde de fiil aynı işi görür. Ceza yemekte de kişi kendisine verilen cezaya maruz kalır.
Gün yemek, hapis cezası almaktır; cezanın türü bellidir. Ceza yemek ise her türlü ceza için kullanılabilir: para cezası, maç cezası, disiplin cezası. Gün yemek de yemek fiiliyle kurulur; biri hapse, öteki genel olarak cezalandırılmaya bakar.
Atasözüne göre kanunların uygun gördüğü cezaya katlanmak gerekir. Ceza yiyen kişi de bu cezayı kabullenmek durumunda kalabilir. Deyim cezalandırılmayı, atasözü bu cezaya karşı takınılacak tutumu ve gösterilecek sabrı anlatır.