Deyim

Çiçek Açmak (vermek) Ne Demek?

Anlamı

1) çiçeklenmek:
'Hiç kurumuş ağaç yeşerir, çiçek açar mı?' -Ö. Seyfettin. 2) mec. yeniden ortaya çıkmak, görüntü vermek:
'Her biri bir mazinin çiçek açmasıdır.' -A. Ş. Hisar.

Detaylı Açıklama

Çiçek açmak ya da çiçek vermek iki anlamda kullanılır. Birincisi çiçeklenmektir: bir bitki, bir ağaç ya da bir dal çiçekle donanır. İkincisi mecazdır: bir şey yeniden ortaya çıkar, görüntü verir. Bu anlamda ortaya çıkan bir anı, bir duygu, bir yetenek ya da unutulmuş bir umut olabilir. Birinci anlamda kalıp bahçe, tarla ve doğa anlatımlarında; ikinci anlamda anı, sanat ya da duygu anlatımlarında geçebilir. Bitkinin ilk kez mi yoksa yeniden mi çiçek açtığı bağlamdan anlaşılır. Kalıbın olumsuz biçimi bir umutsuzluğu da anlatabilir: bu ağaç artık çiçek açmaz. Mecaz anlamda yeniden beliren şey sevindirici de olabilir, hüzünlü de. Konuşan bir gözlemini, bir sevincini ya da bir hatırlayışını bu sözle anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Üç yıl önce diktiğimiz manolya bu bahar ilk kez çiçek açtı, bütün komşular bahçeye bakmaya geldi.
  2. Annemin pencere önündeki orkidesi, aylar süren bir bekleyişten sonra yeniden çiçek verdi.
  3. Yıllar sonra eski mahallesine gelen yazarın içinde, çocukluk anıları bir bir çiçek açtı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta kalıp birinci anlamdadır: hiç kurumuş ağaç yeşerir, çiçek açar mı? Soru, kurumuş bir ağaçtan çiçek beklenemeyeceğini anlatır. Cümle gerçek bir ağaçtan söz eder ve bir olanaksızlığı soru biçiminde dile getirir.

Tanıkta kalıp ikinci, mecaz anlamdadır: her biri bir mazinin çiçek açmasıdır. Geçmişe ait bir şeyin yeniden ortaya çıkması, bir bitkinin çiçeklenmesi gibi anlatılır. Her biri sözünün neyi gösterdiği tanıkta görünmez; kalıp yalnız yeniden belirmeyi bildirir.

Çiçeğe kesmek çiçek açmak anlamındadır ve bahar sahnelerinde iki söz birbirinin yerine kullanılabilir. Çiçek açmanın ayrıca bir mecaz anlamı vardır: yeniden ortaya çıkmak, görüntü vermek. Bir anının ya da bir duygunun yeniden belirmesi anlatılırken çiçek açmak seçilir.