Anlamı
çiftçinin ürünü her yıl bir afete uğrar, o da hep gelecek yıla umut bağlar.
Detaylı Açıklama
Çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane ‘gelecek yıl’ çıkmış atasözü, çiftçinin ürününün her yıl bir afete uğradığını, onun da hep gelecek yıla umut bağladığını söyler. Kuraklık, dolu, sel, don ya da hastalık bu afetlerden olabilir. Çiftçi her kötü yılın ardından gelecek yılın daha iyi olacağını söyler ve yeniden eker. Atasözü bu umudu bir abartıyla anlatır. Söz bir çiftçinin hâline acıyarak, onun direncini överek ya da hafif bir alayla söylenebilir. Çiftçinin kendisi de kendi durumunu böyle anabilir. Atasözü çiftçiliğin belirsizliğini ve bu belirsizliğe karşı hiç tükenmeyen umudu bir arada gösterir. Atasözünde ‘gelecek yıl’ tırnak içinde yazılır; böylece çiftçinin kendi ağzından çıkan söz olduğu belirtilir. Söz bir köy kahvesinde, bir hasat sonrasında ya da bir aile sofrasında duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Bu yıl da doluya tutulan bağına bakan Rıza Amca yine gelecek yıla umut bağladı; çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane ‘gelecek yıl’ çıkmış.
- Üç yıldır kuraklıktan ürün alamayan Fatma Hanım yine tohum aldı; çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane ‘gelecek yıl’ çıkmış.
- Çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane ‘gelecek yıl’ çıkmış; selin tarlasını götürdüğü Ahmet, borç alıp yeniden fide dikti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Görüntü, çiftçinin içinde ne taşıdığını gösterir: karnı açılınca içinden kırk tane gelecek yıl sözü çıkar. Bu abartı, çiftçinin hep gelecek yıla umut bağladığını somutlaştırır. Umut, çiftçinin içine işlemiş bir şey gibi anlatılır.
Kırk burada kesin bir sayı değildir; çokluk bildirir. Çiftçinin kaç kez gelecek yıl dediği sayılmaz, bu sözün hiç tükenmediği anlatılır. Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır atasözünde de kırk, uzun bir süreyi anlatır.
Bu atasözü, yoksul kişinin hep yakında bolluğa ve rahata kavuşma umuduyla yaşadığını söyler. Çiftçi de ürünü afete uğradıkça gelecek yılı bekler. İki atasözü, umudun darlık içindeki kişiyi ayakta tuttuğunu anlatır.