Anlamı
büyük sıkıntı ve üzüntü içinde yaşamak:
'Âşıkın olmaz mı çile çekmesi / Çilenin olmaz mı boyun bükmesi' -Seyrani.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, büyük sıkıntı, dert ve üzüntü içinde yaşamak anlamında kullanılır. Buradaki çile yalnız kısa süreli zahmet değil, uzamış ve insanı yormuş acıdır. Bu yüzden aşk, yoksulluk, gurbet, hastalık ve hayat yükü üzerine konuşurken çok doğal görünür. Deyimin gücü, acıyı tek seferlik olay değil, sürüp giden bir hayat parçası gibi göstermesinden gelir. İnsan yalnız üzülmez; sabreder, dayanır ve taşır. Bu da söze hem hüzün hem dayanıklılık katar. Çok yerleşik bir dert anlatma kalıbıdır. Deyim, acının insanın üstünden geçip gitmediğini, onunla birlikte yaşandığını da hissettirir. Bu yüzden derin ve zamana yayılmış sıkıntılar için özellikle güçlüdür. Sözü kullanan kişi çoğu zaman yalnız acıyı değil, o acıya direnme hâlini de birlikte dile getirir.
Örnek Cümleler
- Ablası çile çekti diye haber gönderdi.
- Dün akşam yine çile çekmiş, kimse şaşırmadı.
- Patronun dediklerini duyunca çile çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü çile çekmek, geçici bir dertten çok zamana yayılan ve insanı yoran bir yük duygusu taşır.
Aşk, gurbet, yoksulluk, hastalık ve fedakârlık gerektiren hayat mücadelelerinde daha güçlü durur. Bu deyim, büyük sıkıntı, dert ve üzüntü içinde yaşamak anlamında kullanılır.
Hayır. Acının yanında sabır ve dayanma gücü de vardır. Bu yüzden anlatımı derinleşir. Buradaki çile yalnız kısa süreli zahmet değil, uzamış ve insanı yormuş acıdır.