Anlamı
sıkıntılı bir işin veya bir durumun sona ermesini beklemek:
'Yirmi beş senedir Beykoz'daki o tekke gibi evde çile dolduruyorum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, sıkıntılı bir işin ya da zor bir durumun sona ermesini sabırla beklemek anlamında kullanılır. İçinde pasif bekleyiş değil, katlanarak süre doldurma duygusu vardır. Bu yüzden hapis, hastalık, yoksulluk, uzaklık ya da bunaltıcı bir hayat parçası için kullanılabilir. Deyimin gücü, insanın ağır bir süreci takvim gibi sayarak geçirmesini göstermesinden gelir. Zaman burada iyileştirici değil, zorunlu bir sabır alanıdır. Bu da sözü hem hüzünlü hem dirençli yapar. Sonun gelmesini bekleyen bir ruh hâli vardır. Deyim, yalnız beklemek değil, beklerken yıpranmak anlamını da taşır. Böylece insanın tahammül gücünü öne çıkaran ağır bir sabır anlatısına dönüşür. Burada geçen zaman hafifletmez; daha çok insanı sınayarak sonu görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Bu gidişle yakında o da çile çıkarıyor diye konuştular.
- Ablası çile çıkardı diye haber gönderdi.
- Son olaylardan sonra adam resmen çile çıkardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sıkıntının hemen bitmeyeceği bilinir ve insan süre dolana kadar dayanmak zorunda kalır. İçinde pasif bekleyiş değil, katlanarak süre doldurma duygusu vardır.
Çile çekmek genel sıkıntıyı, çile çıkarmak ise bitmesi beklenen zor dönemi sabırla tamamlama duygusunu öne çıkarır.
Sürgün, tayin bekleme, borç, hastalık, hapis ya da uzun süren bunaltıcı hayat koşullarıyla daha çok anılır.