Anlamı
bir işin sona ermesi için gereken süreyi tamamlamak:
'Hele günümü doldurup çıkayım, ben ona gösteririm. Onu gebertmezsem anam avradım olsun, derdi.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Gününü doldurmak deyimi, bir görev, ceza, çalışma süresi ya da bekleme döneminin sonuna ulaşmak anlamında kullanılır. Burada asıl vurgu, belirlenmiş vaktin eksiksiz biçimde tamamlanmasıdır. Bu yüzden söz, yalnız zaman geçmesini değil, insanın istemese de içinde bulunduğu dönemi sonuna kadar sürdürmek zorunda kalmasını da anlatabilir. Özellikle askerlik, mahkûmluk, iş süresi, nöbet ya da geçici görevlendirme gibi sınırlı zamanlı durumlarda çok doğal duyulur. Deyimin tonunda bazen sabırsızlık, bazen yorgunluk, bazen de sonunda kurtulacak olmanın beklentisi vardır. Kısacası gününü doldurmak, belirli bir sürenin sonunda özgürleşme, yer değiştirme ya da bir aşamayı kapatma duygusunu taşıyan yerleşik bir deyimdir. Böylece zamanın yalnız akıp gitmediği, somut bir sona doğru ilerlediği açıkça anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Cezaevinde gününü doldurup çıkacağı tarihi herkes içeride çok merak ediyordu.
- Geçici görevde gününü doldurunca memleketine dönmek istediğini açıkça hemen söyledi.
- Nöbetini gününü doldurarak bitiren asker derin bir nefes aldı sonunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sözde yalnız takvim hesabı yoktur; bekleyiş, katlanma ve sonuna ulaşma duygusu da vardır. Bu nedenle kişi yalnız vakit geçirmemiş, belirli bir yükü de sonuna kadar taşımış gibi görünür.
Askerlik, mahkûmluk, iş sözleşmesi, nöbet, geçici görev ve belli bir tarihe kadar sürmesi gereken zorunlu dönemlerde daha sık kullanılır. Çünkü bu alanlarda zamanın dolması doğrudan sonuç yaratır.
İkisi de sürenin tamamlanmasını anlatır; ancak günü dolmak daha genel ve bazen ölüm ya da doğumla ilgili kullanılır. Gününü doldurmak ise daha çok somut bir görevin veya dönemin bitmesini öne çıkarır.