Anlamı
kusurlu, boş veya bozuk çıkmak.
Detaylı Açıklama
Cılk çıkmak, kusurlu, boş ya da bozuk çıkmaktır. Kalıp bir beklentinin boşa çıktığını anlatır: iyi sanılan şey, açılınca ya da denenince başka türlü görünür. Bozuk çıkan bir yumurta, içi boş çıkan bir ceviz, kusurlu çıkan bir makine kalıbın tipik konularıdır. Tanımdaki üç sıfat birbirine yakın ama ayrıdır: kusurlu bir şey kullanılabilir de, bozuk olan işe yaramaz, boş olanın içi yoktur. Kalıp yalnız eşya için değil, bir plan, bir umut ya da bir girişim için de kurulabilir. Söz bir hayal kırıklığını taşır; alan kişi aldığı şeyden memnun kalmamıştır. Çıkmak fiili burada bir sonucu, ortaya çıkan gerçeği bildirir. Kalıbın öznesi beklentiyi boşa çıkaran şeydir.
Örnek Cümleler
- Kahvaltı için kırdığı yumurtalardan ikisi cılk çıkınca kalanlar yetmedi, Ayşe omletten vazgeçti.
- Çok uygun fiyata aldığı ikinci el çamaşır makinesi cılk çıktı, ilk yıkamada su kaçırmaya başladı.
- Pazardan çuvalla aldığı cevizlerin yarısı cılk çıktı; kırdıkça içlerinin boş olduğunu gördü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cılk, bozulmuş, çürümüş anlamı taşıyan bir sözdür; bozuk yumurta için de kullanılır. Kalıp bu bozukluğu, dışarıdan bakınca anlaşılmayan ama açılınca görülen bir kusur gibi düşünür. Böylece iyi sanılan şeyin sonradan boş ya da bozuk çıkışı anlatılır.
Cılkı çıkmak, bir şeyin bozulmasını, doğru ve uygun yolundan ayrılmasını anlatır; ölçünün kaçtığı bir gidişi bildirir. Cılk çıkmakta ise vurgu kusurun, boşluğun ya da bozukluğun ortaya çıkmasında, anlaşılmasındadır. Biri bozulmanın kendisini, öteki kusurun görünür hâle gelmesini anlatır.
Atasözüne göre çok ucuza alınan mal çürük, işe yaramaz çıkar. Cılk çıkmak da bir malın bozuk ya da kusurlu çıkışını anlatır. Atasözü bunu fiyatın ucuzluğuna bağlar; deyim yalnızca sonucu, yani kusurun ortaya çıkışını bildirir.