Deyim

Cin Çarpmak Ne Demek?

Anlamı

bir inanışa göre, cinlerin öfkesiyle inme inmek.

Detaylı Açıklama

Cin çarpmak, bir inanışa göre, cinlerin öfkesiyle inme inmesidir. İnme inmek felç olmaktır; kalıp bu felci öfkelenen cinlere bağlar. Tanımdaki bir inanışa göre sözü, açıklamanın bir halk inancına dayandığını gösterir. Kalıp bu inancı taşıyan bir anlatıcının, bir köylünün ya da bir masal kahramanının ağzından aktarılabilir. Cümlede çarpılan kişi belirtme ekiyle anılır: onu cin çarptı. Söz bir masalda, bir köy anlatısında, bir ninenin uyarısında geçebilir. İnanışta cinleri neyin öfkelendirdiği tanımda belirtilmez; masallar ve köy anlatıları bunu farklı biçimlerde kurabilir. Kalıp sıfat-fiil biçimiyle de kurulur: cin çarpmış gibi. Bu biçim, neye uğradığını bilemeyecek kadar kötü bir duruma düşmeyi anlatan cin çarpmışa dönmek kalıbına uzanır.

Örnek Cümleler

  1. Köyün yaşlıları, gece değirmene giden adamın bir yanının tutmaz olmasını cin çarpmasına bağladı.
  2. Masaldaki çoban, cinlerin düğününü bozunca cin çarpmış ve bir daha ayağa kalkamamış.
  3. Ninesi, karanlıkta yere sıcak su dökersen seni cin çarpar diye torunlarını sık sık uyarırdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanım, felcin cinlerin öfkesine bağlanışını bilinen bir gerçek olarak değil, bir inanış olarak verir. Kalıp böylece bir hastalığın halk arasındaki açıklamasını aktarır. Sözü kullanan kişi bu açıklamaya inanmak zorunda değildir; bir inancı anlatıyor da olabilir.

Çarpmak, bir şeyin bir şeye sertçe değmesi, vurmasıdır. İnanışta cinin öfkesi kişiye bir darbe gibi değer ve onu felce uğratır. Fiil, görünmeyen bir gücün birden gelen vuruşunu canlandırır.

Atasözüne göre kuşlar avlanmaktan kurtulamadığı gibi insanlar da akla hayale gelmeyen türlü felaketlerle karşılaşabilir. Cin çarpması da inanışta böyle beklenmedik bir felakettir. İlişki iki sözün beklenmeyen bela fikrinde buluşmasıdır.