Anlamı
neye uğradığını bilemeyecek kadar kötü bir duruma düşmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir insanın yaşadığı olay karşısında neye uğradığını bilemeyecek kadar kötü, şaşkın ve perişan bir duruma düşmesini anlatır. İçinde yalnız fiziksel yorgunluk değil, ruhsal dağılma ve sersemlik de vardır. Bu yüzden ani felaket, korku, ağır haber ya da büyük sarsıntı sonrası ortaya çıkan görünümü anlatmak için çok uygundur. Deyimin gücü, kişiyi sıradan şaşkın değil, adeta kendinden çıkmış gibi göstermesinden gelir. Halk dili içindeki abartılı anlatım gücü burada belirgindir. Sonuçta insanın yüzünden ve hâlinden toparlanamaz bir sarsıntı okunur. Gören kişi, onda bir gecede çökmüşlük hisseder. Bu yüzden söz, yalnız şaşkınlığı değil yıkıcı etkiyi de öne çıkarır. Yüzüne çöker. Birden. Hemen.
Örnek Cümleler
- Kazayı duyunca bir anda cin çarpmışa döndü.
- Kapıda karşısında onu görünce cin çarpmışa dönmüş gibi kaldı.
- Bir gecede bütün düzeni bozulunca adam resmen cin çarpmışa döndü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişinin sadece donup kalmasını değil, bütün görünüşüyle sarsılmış olmasını anlatır. Yani etkisi daha geniştir.
Kaza, kötü haber, büyük korku, ansızın gelen felaket ve ağır yüzleşmeler bu sözü doğal kılar.
Çünkü yaşanan sarsıntının büyüklüğünü gündelik 'şaşırmak' fiilinden daha güçlü vermeyi sağlar. Bu abartı deyimin canlılığını artırır.