Deyim

Çişi Gelmek Ne Demek?

Anlamı

işeyeceği gelmek.

Detaylı Açıklama

Çişi gelmek, işeyeceği gelmektir. Çiş sözcüğü idrarı anlatır; kalıp kişinin tuvalete gitme ihtiyacı duyduğunu bildirir. Dil bilgisi bakımından özne iyelikli çiş sözcüğüdür; ihtiyacı duyan kişi çiş sözcüğüne eklenen iyelikle belirir: çişim geldi, çocuğun çişi geldi. Söz bir çocuğun ağzından, bir annenin sorusunda ya da bir yolculuk sırasında duyulabilir: çişin geldi mi? İhtiyaç uygun olmayan bir anda doğabilir: bir sınavın ortasında, bir trafik sıkışıklığında, bir törende. Kalıp yalnız ihtiyacın doğduğunu anlatır; kişinin tuvalete gidip gidemediğini ayrıca söylemez. Konuşan kendi durumu için de başkasınınki için de kurabilir. Gece uykudan uyandıran bir ihtiyaç için de, uzun bir toplantının sonunda duyulan bir sıkışma için de söylenebilir. Aynı ihtiyacı soran başka bir söyleyiş de vardır: çişin var mı?

Örnek Cümleler

  1. Uzun otobüs yolculuğunun üçüncü saatinde küçük Elif'in çişi geldi; şoför ilk dinlenme tesisinde durdu.
  2. Sınavın ortasında çişi gelen öğrenci, gözetmenin izniyle bir görevliyle birlikte koridordan geçti.
  3. Gece yarısı çişi gelen dede, karanlıkta terliklerini ararken komodinin üstündeki bardağı devirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kişi iyelik ekiyle anılır: çişim geldi, çişin geldi mi, çişi geldi. Ad olarak anılacaksa tamlayan eki alır: kardeşimin çişi geldi. Gelen şey çiştir; kişi onun sahibi olarak cümlede yer alır.

Su dökmek, halk ağzında küçük abdest bozmaktır; işin kendisini, yani işemeyi anlatır. Çişi gelmek ise henüz yapılmamış bir işin ihtiyacını bildirir. Birinde eylem gerçekleşir, ötekinde yalnız onun isteği duyulur.

Bu atasözü, çocuğun istediği şeyi hemen elde etmek istediğini söyler. Çişi gelen bir çocuk da beklemeye razı olmayabilir ve bunu yolculuğun, dersin ya da törenin ortasında söyleyiverir. Atasözü çocuğun sabırsızlığını genel olarak anlatır; deyim bedensel bir ihtiyacı bildirir.