Anlamı
1) ses çıkarmamak:
'İşte bak, hücre kapısını çıt çıkarmadan araladı, yine bir şey diyecek.' -A. İlhan. 2) hiç konuşmamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, hiç ses çıkarmamak, tepki vermemek ve konuşmadan durmak anlamına gelir. Genellikle bir ortamda dikkat çekmeden susan ya da korkudan, saygıdan, temkinle tek söz etmeyen kişiler için kullanılır. Çıt sesi en küçük sesi temsil eder; bu yüzden çıt çıkarmamak tam bir sessizliği anlatır. Deyim yalnız susmayı değil, belli belirsiz tepkiyi bile göstermemeyi vurgular. Sessizlik burada bazen erdem, bazen korku, bazen de mecburiyet olabilir. Bu yüzden aynı söz, hem bir çocuğun uslu durmasını hem de bir yetişkinin baskı karşısında susmasını anlatabilir. Deyimin anlamı bağlama göre yumuşar ya da sertleşir. Fakat her durumda dikkat çekici olan şey, ortamda neredeyse mutlak bir ses kesilişinin hissedilmesidir.
Örnek Cümleler
- Annem telefonda "çıt çıkarmamak" diye yakındı.
- Öğretmen bu durumu "çıt çıkarmamak" ifadesiyle anlattı.
- Dediklerini duysan sen de çıt çıkarmadı dersin.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yalnız konuşmamayı değil, en küçük sesin bile çıkmamasını anlatır. Deyim yalnız susmayı değil, belli belirsiz tepkiyi bile göstermemeyi vurgular.
Hayır, korkudan, saygıdan, şaşkınlıktan ya da temkinli davranma gereğinden de kaynaklanabilir. Sessizlik burada bazen erdem, bazen korku, bazen de mecburiyet olabilir.
Azarlama, korku, büyük dikkat ve beklenmedik gerilim anlarında daha sık duyulur. Bu deyim, hiç ses çıkarmamak, tepki vermemek ve konuşmadan durmak anlamına gelir.