Anlamı
bilmediği, aklının ermediği, yetkisi dışındaki bir işe karışmak:
'Politika üstüne fikir yürütmek, çizmeyi aşmaktı.' -E. Atasü.
Detaylı Açıklama
Çizmeyi aşmak, bilgisinin yetmediği, aklının ermediği ya da yetkisinin olmadığı bir işe karışmaktır. Kişi kendine düşen işin ötesine geçer; ya bilgisi o konuya yetmez ya da yetkisi yoktur. Kalıp bir kınama taşır ve kişinin kendi sınırını bilmediğini anlatır. Karışılan konu siyaset, hukuk, tıp, bir başkasının işi ya da bir ailenin özel bir meselesi olabilir. Kalıp bir uyarıda geçebilir: çizmeyi aşma, bu senin işin değil. Bir değerlendirmede de geçebilir: o yorumla çizmeyi aştı. Kişi kendi hatasını kabul ederken de kurabilir: o konuda çizmeyi aştım. Söz bir yazı kurulunda, bir iş yerinde ya da akrabalar arasında duyulabilir. Aşılan şey bir bilgi sınırı da olabilir, bir görev sınırı da.
Örnek Cümleler
- Bütçeden hiç anlamadığı hâlde yöneticilerin önünde rakamları düzeltmeye kalkan yeni sekreter, çizmeyi aştığını sonradan anladı.
- Kardeşinin boşanma davasında avukatın stratejisine karışan amca, çizmeyi aşıp davayı içinden çıkılmaz hâle getirdi.
- Futbol yorumcusu, oyuncunun sakatlığı için ameliyat önerince çizmeyi aştı; ertesi gün kulüp doktoru yanıt verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta çizmeyi aşan iş politika üstüne fikir yürütmektir: politika üstüne fikir yürütmek, çizmeyi aşmaktı. Cümlede fikir yürütmenin kendisi çizmeyi aşmak olarak adlandırılır ve karışılan alan politikadır. Kimin için böyle sayıldığı bu kısa alıntıda yer almaz.
Topal eşekle kervana katılmak, yetkisi ve yeteneği olmadığı hâlde önemli bir işe katılmaya yeltenmektir. Çizmeyi aşan kişi de yetkisinin ya da bilgisinin dışındaki bir işe karışır. Biri katılmaya yeltenmeyi, öteki karışmayı anlatır.
Bu atasözü, yetkili olmadığı konularda yüksekten atanlara sert karşılıklarla ders verildiğini söyler. Çizmeyi aşan kişi de böyle bir karşılıkla karşılaşabilir. Deyim karışmayı, atasözü onun ardından gelen karşılığı anlatır.