Anlamı
varlıklı ama akılsız ve hesapsız kişi malını gereksiz yerlere harcar, telef eder.
Detaylı Açıklama
Çobanın yağı çok olursa çarığına sürer atasözü, varlıklı ama akılsız ve hesapsız kişinin malını gereksiz yerlere harcadığını, telef ettiğini söyler. Kişinin elinde bolluk vardır ama bu bolluğu yerinde kullanmayı bilmez. Harcanan şey para, yiyecek, zaman ya da başka bir varlık olabilir. Söz bir eleştiri taşır; malı savuran kişinin akılsızlığı dile getirilir. Malını savuran birine dönüp söylenebilir: elindekini böyle harcarsan bir gün elin boş kalır. Atasözü kişinin malının nereden geldiğini söylemez; mal kazanılmış da, miras kalmış da olabilir. Söz bir aile içinde, bir işletmede ya da bir kentin yönetimi eleştirilirken duyulabilir. Hesapsız harcamanın sonucu henüz görünmeden de, iş işten geçtikten sonra da söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Piyangodan çıkan parayla her ay yeni bir araba alıp eskisini yarı fiyatına satan Levent'i gören bakkal, çobanın yağı çok olursa çarığına sürer dedi.
- Belediye, okul yapılması gereken arsaya kimsenin uğramadığı süslü bir havuz yaptırınca meclisteki muhalefet çobanın yağı çok olursa çarığına sürer sözüyle eleştirdi.
- Babasından kalan fabrikanın kârını her hafta şatafatlı davetlere harcayan mirasyedi iki yılda borca battı; çobanın yağı çok olursa çarığına sürer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yağ, yenecek ve değerli bir besindir; çarık ise ayağa giyilen deriden bir ayakkabıdır. Elinde bol yağ bulunan çobanın onu sofrası yerine ayağına sürmesi, değerli bir şeyin yersiz kullanılmasını canlandırır. Görüntü bolluğun hesapsızlıkla harcanmasını anlatır.
İki atasözünün tanımı aynıdır: varlıklı ama akılsız ve hesapsız kişi malını gereksiz yerlere harcar. Biri bu kişiyi abdal, öteki çoban olarak anar ve harcamayı farklı görüntülerle verir. İkisinden hangisi kullanılsa aynı savurganlık anlatılmış olur.
Kasap yağı bol bulunca sözü, elinde gerekenden fazlası bulunan kimsenin bunu gereksiz yere savurduğunu anlatır; kişinin akılsızlığını ayrıca anmaz. Çobanın yağı çok olursa sözü ise savurganlığı akılsızlık ve hesapsızlıkla birlikte anar.