Atasözü

Çocuğun Yediği Helal, Giydiği Haram Ne Demek?

Anlamı

çocuğun iyi beslenmesi için ne kadar para harcansa yerindedir ancak hor kullanacağı ve kısa zamanda da küçüleceği için pahalı giysiler giydirilmesi doğru değildir.

Detaylı Açıklama

Çocuğun yediği helal, giydiği haram atasözü, çocuğun iyi beslenmesi için harcanan paranın yerinde olduğunu, pahalı giysilere harcanan paranın ise doğru olmadığını söyler. Gerekçe de sözün içindedir: çocuk giysisini hor kullanır ve kısa zamanda da büyüyüp onu giyemez olur. Atasözü iki yarıdan kurulur: biri besini, öteki giyimi anlatır ve ikisine ayrı bir yargı verir. Söz bir anneye, bir babaya ya da bir aile büyüğüne öğüt olarak söylenebilir. Bir alışveriş sırasında, bir bütçe konuşmasında ya da bir bayram hazırlığında duyulabilir. Atasözü giyimi büsbütün gereksiz saymaz; yalnız pahalı giysiye para dökmeyi doğru bulmaz. Besine yapılan harcama ise ne kadar olursa olsun yerinde sayılır.

Örnek Cümleler

  1. Oğluna markalı mont almaktan vazgeçen genç baba, o parayla bir ay boyunca evin meyve ve et alışverişini yaptı; çocuğun yediği helal, giydiği haram.
  2. Bebeğine düğün için pahalı bir elbise alan Nur, elbisenin iki ayda dar geldiğini görünce çocuğun yediği helal, giydiği haram sözünü hatırladı.
  3. Bütçesi kısıtlı aile, okul açılırken parayı ayakkabıdan çok beslenme çantasına harcadı; çocuğun yediği helal, giydiği haram.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Helal, yerinde ve uygun olanı; haram ise yerinde olmayan, doğru sayılmayanı anlatır. Atasözü bu iki sözcüğü harcamaya uygular: besine giden para helal, pahalı giysiye giden para haram sayılır. Karşıtlık, öğüdü akılda kalır bir biçime sokar.

Günah olmak, yazık olmaktır; bir şeye verilen paranın boşa gittiğini anlatırken de kullanılır: bu mala bu kadar para vermek günah olur. Çocuğa alınan pahalı giysi için de böyle denebilir. Atasözü aynı düşünceyi çocuğun giyimine bağlar.

Malın iyisi boğazdan geçer sözü, kişinin yiyemediği malının bir değeri olmadığını söyler; yemeği malın en yararlı kullanımı sayar. Çocuğun yediği helal sözü de besine yapılan harcamayı yerinde bulur. İkisi de boğaza gideni öne çıkarır; biri genel, öteki çocuğa özgüdür.