Anlamı
hiçbir zaman aşırıya kaçılmamalıdır.
Detaylı Açıklama
Çoğu zarar, azı karar atasözü, hiçbir zaman aşırıya kaçılmaması gerektiğini söyler. Bir şeyin fazlası zarar getirir, azı ise ölçüsünde kalır. Öğüt yemek, içmek, harcamak, konuşmak, çalışmak ya da eğlenmek gibi pek çok alana uygulanabilir. Söz iki kısa yarıdan kurulur ve uyakla akılda kalır: zarar ile karar. Bir anne çocuğunu tatlı yerken, bir hekim hastasını uyarırken ya da bir usta çırağını fazla çalışmaktan alıkoyarken bu sözü kullanabilir. Hiçbir zaman sözü öğüdü genel bir kurala dönüştürür. Atasözü tutumlu olmayı ya da ölçülü yaşamayı anlatan konuşmalarda da geçer. Fazlanın zararı sağlıkta, parada ya da ilişkilerde görülebilir. Söz kısalığı yüzünden kolayca hatırlanır ve bir uyarı olarak tek başına da söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Bayram sofrasında üçüncü tabak baklavaya uzanan torununa dede, çoğu zarar, azı karar diyerek tabağı uzaklaştırdı.
- Gece gündüz çalışan genç mühendis sonunda yorgunluktan hastaneye kaldırıldı; çoğu zarar, azı karar.
- Harçlığını ilk hafta bitirmeyip her gün azar azar harcayan Aylin, ay sonunda sıkıntı çekmedi; çoğu zarar, azı karar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Karar burada ölçü, kıvam, yerinde durma anlamındadır. Az olan şey ölçüsünde kalır ve onu kullanan kişiye zarar vermez. Atasözü bu yüzden bir şeyin çoğunu zararla, azını kararla eşleştirir.
Çok naz âşık usandırır, nazlanmada da aşırı gidilmemesi gerektiğini söyler. Çoğu zarar, azı karar ise aynı ölçü düşüncesini her alana yayan genel bir öğüttür. Biri tek bir davranışa, öteki bütün davranışlara bakar.
Önde ve arkada olmayı karşılaştıran söz, olumlu ya da olumsuz konularda aşırıya kaçmanın kişiyi zor durumda bırakacağını söyler; ne fazla atılgan ne de fazla yumuşak olmayı öğütler. Çoğu zarar, azı karar ise fazlayı zararlı, azı yerinde bulur. Biri iki ucu birden uyarır, öteki yalnız fazlanın zararına bakar.