Anlamı
bir şeyin ölçüsünü kaçırmak.
Detaylı Açıklama
İfrata vardırmak deyimi, bir işi, duyguyu, tepkiyi ya da davranışı ölçüsünü kaçıracak kadar büyütmek, aşırı noktaya taşımak anlamına gelir. Burada kişi yalnız kendi kendine aşırıya gitmez; kimi zaman bir durumu bilerek veya bilmeyerek daha da uç noktaya taşır. Bu nedenle söz, sınır aşımının aktif biçimde artırıldığını anlatır. Küçük bir tartışmayı büyütmek, gerekli bir tedbiri abartıya dönüştürmek ya da makul bir isteği taşkınlığa çevirmek bu deyimle ifade edilebilir. Cümlede geçtiğinde, doğal sınırın artık çok geride bırakıldığı sezilir. Deyim uyarıcıdır; ölçünün kaybolduğunu ve sonucun zarar verecek kadar büyüdüğünü anlatır. Kısacası ifrata vardırmak, bir şeyi kendi sınırından çıkarıp aşırılığa taşıma işini belirgin ve eleştirel bir tonda anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Basit bir tartışmayı ifrata vardırmaları sonunda bütün ekibi karşı karşıya getirdi.
- Sağlık kaygısını ifrata vardırınca çocuğun hayatını gereksiz yere iyice daralttı.
- Şakayı ifrata vardırırsan dostluğu bile zedeleyebilecek sonuçlar doğurabilir sonunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İfrata kaçmak daha genel bir aşırılığa düşmeyi anlatır. İfrata vardırmak ise bir şeyi bilinçli ya da fiilen uç noktaya taşıma etkisini öne çıkarır; sanki sınır özel olarak zorlanmıştır.
Çünkü ortada yalnız fazlalık değil, gereksiz büyütme ve denge bozma vardır. Konuşan kişi, davranışın artık savunulabilir sınırları aşıp zarar üretmeye başladığını açıkça düşündürür burada bile.
Küçük bir meseleyi büyütme, makul tepkiyi taşkınlığa çevirme, korumayı baskıya dönüştürme ve tedbiri boğucu hâle getirme durumlarında özellikle yerinde ve güçlü biçimde kullanılır burada da.