Anlamı
şaşma anlatan bir söz.
Detaylı Açıklama
Çok şey!, şaşma anlatan bir sözdür. Konuşan duyduğu ya da gördüğü bir şey karşısında şaşkınlığını bu iki sözcükle dışa vurur. Ünlem biçiminde, kısa ve tek başına kullanılır; ardından şaşırılan şey de anılabilir: çok şey, nasıl becerdin bunu? Şaşkınlığa bir hayranlık, bir inanmazlık ya da hafif bir sitem karışabilir; hangisinin olduğunu ses tonu ve bağlam belli eder. Söz bir arkadaş sohbetinde, bir aile sofrasında ya da bir haber karşısında duyulabilir. Karşıdaki kişi bu ünlemi duyunca anlattığının dinleyeni şaşırttığını anlar. Şaşırtan şey bir başarı, bir fiyat, bir yaş ya da umulmadık bir tutum olabilir. Kalıp konuşma dilinde yaşar ve yazıda ünlem işaretiyle verilir.
Örnek Cümleler
- Seksen yaşındaki dedesinin maraton koştuğunu duyan Ayşe, çok şey! Ben yarısını koşamam diye güldü.
- Kiraya istenen parayı duyan Emre, çok şey! Bu fiyata bodrum katı mı veriyorlar diye şaşkınlığını gizlemedi.
- Üç ayda yeni bir dil öğrendiğini söyleyen arkadaşına Nihat, çok şey! Bunca kısa sürede nasıl çalıştın? diye sordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır; kalıp bir niceliği değil, şaşmayı anlatır. Çok şey gördüm cümlesindeki gibi sayılabilir bir çokluk burada söz konusu değildir. Ünlem olarak söylendiğinde konuşanın o anki şaşkınlığını dile getirir.
Hayrette kalmak, şaşakalmak, şaşırmaktır; bir durumu anlatan fiil kalıbıdır. Çok şey! ise konuşanın şaşkınlığını o anda dile getiren bir ünlemdir. Biri şaşmayı anlatır, öteki şaşan kişinin ağzından çıkan sözdür.
Bu söz, birinden beklenmeyen bir davranış görüldüğünde şaşma ve sitem bildirmek için kullanılır. Çok şey! de şaşmayı anlatır, ama tanımı sitemi ayrıca anmaz. Hangi dağda kurt öldü yalnız beklenmeyen bir davranışa, ünlem her türlü şaşırtıcı duruma söylenebilir.