Anlamı
başkalarının pohpohlamalarına kananlar mallarından ve canlarından olurlar.
Detaylı Açıklama
Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler atasözü, başkalarının pohpohlamalarına kananların mallarından ve canlarından olduğunu söyler. Birine cömert diye övgü yağdırılır; o da bu övgüyü hak etmek için malını dağıtır. Bir başkasına yiğit denir; o da bu adı korumak için tehlikeye atılır ve canını yitirir. Atasözü övgünün ardındaki çıkarı görmeyen kişiyi uyarır. Her yarıda sıra aynıdır: önce övgü gelir, ardından mal ya da can kaybı. Söz bir eğlence sofrasında hesabı üstlenen birine, bir kavgada öne itilen bir gence ya da bir bağış kampanyasında gücünün ötesinde para veren birine söylenebilir. Övgüyü yapanlar kendi çıkarı için de konuşabilir; kanan kişi bedelini kendisi öder.
Örnek Cümleler
- Arkadaşları cömertliğini övünce her akşam hesabı üstlenen Kaan maaşını ayın ortasında bitirdi; cömert derler maldan ederler.
- Mahallenin delikanlıları yiğit diye gaza getirince kavgaya ilk atılan Selim ağır yaralandı; yiğit derler candan ederler.
- Köyün ağası, cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler diyerek oğlunu dalkavuklardan uzak tutmaya çalıştı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dolduruşa gelmek, çeşitli yollarla pohpohlanarak yönlendirilmek, kışkırtılmaktır. Atasözünün anlattığı kişi de kendisine yapılan övgüye kanıp malını ya da canını ortaya koyar. Deyim kanmanın kendisini, atasözü onun bedelini anlatır.
Atasözü, başarılı birinin desteklenip övülürse daha iyi işler yapacağını söyler. Cömert derler diye başlayan söz ise pohpohlamaya kanmanın kayba yol açtığını anlatır. Biri yerinde bir takdirden, öteki çıkarcı bir övgüden söz eder.
Maldan etmek, birini malından yoksun bırakmak; candan etmek, canından olmasına yol açmaktır. Fiilin öznesi, cömert ya da yiğit diye övgüyü yapanlardır. Böylece kayıp, övülen kişiye dışarıdan getirilen bir sonuç olarak anlatılır.