Deyim

Dolduruşa Gelmek Ne Demek?

Anlamı

argo 1) olumsuz yönde yönlendirilmek, kışkırtılmak; 2) biri çeşitli yollarla pohpohlanarak yönlendirilmek, kışkırtılmak, gaza getirilmek.

Detaylı Açıklama

Dolduruşa gelmek, sözlükte argo notuyla verilen iki anlamlı bir deyimdir. Birinci anlamı olumsuz yönde yönlendirilmek, kışkırtılmaktır. İkinci anlamda kişi çeşitli yollarla pohpohlanarak yönlendirilir, kışkırtılır, gaza getirilir. İki anlamda da yönlendiren başka biridir; deyimin öznesi ise yönlendirilen kişidir. Birinci anlamda tanım yönün olumsuz olduğunu açıkça söyler. İkincide ise kullanılan yol bellidir: övgü ve iltifat. Gelmek fiili burada bir duruma girmeyi anlatır: kişi kışkırtılmış bir hâle gelir. Kışkırtma bir kavgaya, aceleci bir karara ya da bir harcamaya varabilir. Yönlendirmeyi yapan, çevredeki arkadaşlar, bir pazarlamacı, tribündeki seyirciler ya da karşı taraf olabilir. Söz bir pişmanlık anlatısında da, bir uyarıda da kurulur: dolduruşa gelme. Kimin yönlendirdiği iyelikle de gösterilebilir: arkadaşlarının dolduruşuna geldi.

Örnek Cümleler

  1. Kantinde iki arkadaşının kışkırtmasıyla dolduruşa gelen Emre, öğretmenine kaba bir cevap verip disipline sevk edildi.
  2. Satıcının ardı ardına övgüleriyle dolduruşa gelen babam, bütçesini aşan pahalı ceketi aldı.
  3. Mahalle maçında seyircilerin tezahüratıyla dolduruşa gelen kaleci, kalesini bırakıp karşı ceza sahasına koştu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci anlamda yönlendirmenin olumsuz bir yöne gittiği söylenir; kantinde öğretmenine kaba cevap veren Emre böyledir. İkinci anlamda yönlendirme pohpohlama yoluyla yürür; övgülerle pahalı ceketi alan baba buna örnektir. Bir olayda iki anlam birlikte de görülebilir.

Sözlük gaza gelmeyi doğrudan dolduruşa gelmek diye açıklar; iki kalıp anlamca birbirinin yerine geçer. Dolduruşa gelmenin ikinci anlamında da gaza getirilmek sözü geçer. Gaz görüntüsü bu yüzden iki kalıbı birbirine bağlar.

Atasözü, başkalarının pohpohlamalarına kananların mallarından ve canlarından olduğunu söyler. Övgüyle yönlendirilen kişi, dolduruşa gelmenin ikinci anlamındaki durumu yaşar. Atasözü bu yönlendirmenin ağır bedelini, deyim yalnız yönlendirilmenin kendisini anlatır.