Anlamı
toplu olarak eğlenmek:
'Bir ziyafette cümbüş yapanları teker teker tokatlamış.' -A. Kabaklı.
Detaylı Açıklama
Cümbüş yapmak, toplu olarak eğlenmektir. Bir grup insan bir araya gelir; yer, içer, şarkı söyler, çalgı çalar ya da dans eder. Eğlence topludur; cümlenin öznesi bir topluluk da olabilir, arkadaşlarıyla eğlenen bir kişi de: Ali arkadaşlarıyla cümbüş yaptı. Cümbüş bir düğünde, bir mezuniyet gecesinde, bir bayram yemeğinde ya da bir zaferin ardından kurulabilir. Söz eğlenceyi anlatırken sevinçli bir ton taşıyabilir: dün gece cümbüş yaptık. Yersiz ya da gürültülü bir eğlenceye yöneltilen bir eleştiride de geçebilir. Kalıp eğlencenin ne kadar sürdüğünü ya da ne kadar gürültülü olduğunu söylemez. Cümbüş sözcüğünün kendisi de gürültülü eğlence anlamına gelir; yapmak fiiliyle birlikte bu eğlenceyi düzenlemeyi ya da ona katılmayı anlatır. Eğlencenin konusunu cümlenin geri kalanı belirtir.
Örnek Cümleler
- Takımları şampiyon olunca taraftarlar şehrin büyük meydanında sabaha kadar cümbüş yaptı.
- Mezuniyet töreninden sonra sınıf arkadaşları kiraladıkları teknede cümbüş yapıp eski şarkıları söylediler.
- Hasat bitince köyün gençleri harman yerinde ateş yakıp davul zurnayla cümbüş yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta bir ziyafette cümbüş yapanların teker teker tokatlandığı anlatılır. Cümbüş yapanlar bir topluluktur; onları tek tek tokatlayan kişi bu eğlenceye öfkelenmiştir. Cümle eğlencenin herkesçe hoş karşılanmayabileceğini de gösterir.
Zevk etmek, eğlenmektir; tek başına eğlenen bir kişi için de söylenebilir. Cümbüş yapmak ise toplu olarak eğlenmeyi anlatır. Biri eğlenmenin kendisine, öteki bir topluluğun birlikte eğlenmesine bakar.
Atasözü, insanın içinde bulunduğu çevrenin durum ve koşullarına uygun davranması gerektiğini söyler. Cümbüş yapmak bir düğünde yerindedir, ama bir yas evinde yakışık almaz. Atasözü eğlencenin yerini ve zamanını hatırlatır.