Atasözü

Çuvaldız Yurdusu (gözü) Kadar Yerden Deve Denli Soğuk Girer Ne Demek?

Anlamı

1) soğuk küçücük bir delikten bile girebilir ve rahatsızlık verebilir; 2) bazı küçük olaylar büyük olaylara yol açabilir.

Detaylı Açıklama

Çuvaldız yurdusu kadar yerden deve denli soğuk girer atasözü iki anlamda kullanılır. Birincisinde soğuğun küçücük bir delikten bile girip rahatsızlık verebileceği anlatılır: bir pencere aralığı, bir kapı eşiği ya da bir duvar çatlağı içeriyi soğutabilir. İkincisinde bazı küçük olayların büyük olaylara yol açabileceği söylenir. Atasözünde yurdu yerine göz sözcüğü de kullanılır; denli ise kadar anlamındadır. Birinci anlamda söz kış hazırlığında, bir evin onarımında ya da bir hastanın korunmasında hatırlatılabilir. İkinci anlamda küçük bir ihmalin, bir yanlış sözün ya da önemsenmeyen bir aksaklığın büyüyebileceği anlatılır. Söz iki anlamda da bir uyarı olarak, bir yaşlının ya da bir ustanın ağzından duyulabilir. Atasözü bir olasılık bildirir; her küçüklüğün büyüyeceğini söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Pencerenin altındaki ince çatlaktan sızan ayaz bütün gece odayı üşüttü; çuvaldız yurdusu kadar yerden deve denli soğuk girer.
  2. Muhasebede önemsenmeyen küçük bir yanlış, yıl sonunda şirketi büyük bir cezayla karşı karşıya bıraktı; çuvaldız gözü kadar yerden deve denli soğuk girer.
  3. İki komşu arasındaki küçük bir park yeri tartışması aylarca süren bir küslüğe dönüştü; çuvaldız yurdusu kadar yerden deve denli soğuk girer.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Çuvaldız, çuval gibi kaba şeyleri dikmeye yarayan büyük iğnedir; yurdusu ya da gözü ipliğin geçirildiği küçük deliktir. Atasözü bu deliği, akla gelebilecek en küçük açıklık olarak seçer. Böyle küçük bir yerden deve büyüklüğünde bir soğuğun girmesi, sözün abartısını kurar.

Birinci anlam gerçek bir soğuğu, ikinci anlam olayları anlatır. İkisinde de ortak olan, küçük bir başlangıçtan büyük bir sonucun doğabilmesidir. Bu yüzden söz evin soğuğunu anlatırken de, büyüyen bir sorunu anlatırken de kurulabilir.

Bu atasözü, küçük ya da önemsenmeyen şeylerin büyük etkiler yapabileceğini söyler. Çuvaldız yurdusuyla kurulan söz de ikinci anlamında aynı düşünceyi taşır. Biri taşın beklenmedik etkisini, öteki küçük bir açıklıktan giren büyük soğuğu görüntü olarak kullanır.