Anlamı
her şeyi tüketmek, bitirmek.
Detaylı Açıklama
Dağarcıkta bir şey kalmamak, elde ne varsa tüketmek, bütün birikimi bitirmek ya da zihindeki malzemeyi tüketmiş olmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Kimi zaman para, erzak ve eşya gibi somut şeyler için söylenir; kimi zaman da fikir, söz, malzeme veya bilgi tükenmesini anlatır. Bu yönüyle hem maddi hem de manevi bir boşalışı gösterebilir. Bir insan konuşurken söyleyecek sözü kalmadığında da, bir kurum tüm kaynaklarını harcadığında da bu deyim yerli yerinde durur. İçinde yoksullaşma, tükenme ve son sınıra gelme duygusu vardır. Gündelik dilde özellikle “artık verecek, gösterecek, anlatacak bir şey kalmadı” hissini güçlü ve kısa bir biçimde anlatmak için kullanılır. Böylece kişinin anlatacak, hatırlayacak ya da ortaya koyacak iç malzemesinin tükendiği açıkça anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Ay sonuna doğru mutfakta dağarcıkta bir şey kalmadı, hep birlikte gördük.
- Üç saatlik sunumdan sonra anlatacak hiçbir şey kalmamış, hocanın dağarcığında bir şey kalmamıştı.
- Yıllarca biriktirdiği tüm fikirleri bu kitaba dökünce dağarcığında bir şey kalmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dağarcık sözü yalnız torba ya da stok değil, zihinsel ve kültürel birikim anlamına da açılır. Bu yüzden para veya erzak bittiğinde kullanılabildiği gibi, söz ve fikir tükendiğinde de doğal durur.
Genellikle yoksunluk, son sınıra gelme ve artık devam ettirecek malzeme bulamama duygusu vardır. Bazen sitemli, bazen yorgun, bazen de hafif alaycı bir tonla söylenebilir. Bu yüzden söz, hem zihinsel tükenmişliği hem de eldeki imkânın sonuna gelinmiş olmasını taşıyabilir.
Biri birikimin tükenmesini, diğeri ise yeni bir bilginin zihne katılmasını anlatır. Yani biri boşalma, diğeri dolma ve zenginleşme yönünde çalışan iki yakın ama ters hareketli ifadedir.