Deyim

Dibine Darı Ekmek Ne Demek?

Anlamı

bir şeyi sonuna kadar tüketmek, bitirmek:
'Eline geçirince dibine darı ekmeden bırakmazsın.' -R. Ilgaz.

Detaylı Açıklama

Dibine darı ekmek, sözlükte bir şeyi sonuna kadar tüketmek, bitirmek anlamındadır. Tüketilen şey bir para, bir yiyecek, bir mal ya da bir yakacak olabilir. Tanımdaki sonuna kadar sözü, geriye bir şey bırakılmadığını gösterir. Darının görüntüdeki yerine tanım değinmez. Deyimin öznesi tüketen kişidir; tüketilen şey tamlayan olarak gelir: mirasın dibine darı ekmek. Deyim bir harcama alışkanlığını, bir sofrayı ya da bir mirasın akıbetini anlatırken kurulabilir. Tüketmek iyi ya da kötü bir sonuç doğurabilir; sözlük bu konuda yargı bildirmez. Kış hazırlığında, bayram sofrasında ya da miras paylaşımında karşımıza çıkar. Deyim bir yakınma da taşıyabilir, bir şaka da. Tüketme bir anda da olabilir, uzun bir süreye de yayılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Babasından kalan mirasın iki yılda dibine darı eken Orhan, şimdi kirada oturuyor.
  2. Misafirler gidince çocuklar baklava tepsisinin dibine darı ekti, tek dilim bırakmadılar.
  3. Kışlık odunun dibine darı ekmişiz, şubat ayı bitmeden kömürcüye koştuk.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Eline geçirince dibine darı ekmeden bırakmazsın. Deyim burada olumsuz bir zarf-fiille kurulur ve bırakmazsın fiiline bağlanır. İki olumsuzluk birlikte kişinin bir şeyi bitirmeden bırakmadığını anlatır.

Altından girip üstünden çıkmak, birinci anlamında malı, parayı düşüncesizce harcayıp tüketmektir. Dibine darı ekmek de tüketmeyi anlatır, ama düşüncesizliği tanımına katmaz; tüketmenin sonuna kadar gittiğini söyler. Biri harcayanın tutumunu, öteki tüketmenin derecesini öne çıkarır.

Bu atasözü varlıklı ama akılsız ve hesapsız kişinin malını gereksiz yerlere harcadığını, telef ettiğini söyler. Mirasın dibine darı eken Orhan böyle birine benzer. Atasözü harcamanın yanlış yerlere gittiğini, deyim ise malın bitip tükendiğini anlatır.