Anlamı
kötü bir durumdan söz edilirken 'hepimizden ırak olsun' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Dağlara taşlara, kötü bir durumdan söz edilirken araya giren ve hepimizden ırak olsun diyen bir dilektir. Konuşan bir hastalığı, bir kazayı, bir ölümü ya da bir felaketi anarken bu sözü araya koyar. Böylece anılan kötülüğün dinleyenlere de kendisine de uğramamasını diler. Söz bir dua gibi işler: kötülük insanlardan uzağa, dağlara ve taşlara gitsin. Cümlenin içinde ya da sonunda söylenebilir: onun da başına, dağlara taşlara, bir kaza geldi. Sözün anlamı anılan olayı değiştirmez; yalnız konuşanın dileğini ekler. Halk ağzında sık görülen bu tür sözler kötü bir haberi yumuşatır. Söz yakın bir arkadaşa, bir komşuya ya da aile içinde anlatılan bir olayda geçebilir. Dağlar ve taşlar insanların yaşamadığı yerleri anar. Dilek, kötülüğün o ıssız yerlere gitmesini ister.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu, dağlara taşlara, geçen hafta motosikletten düşüp bacağını kırdı; şimdi alçıyla yatıyor.
- Teyzemin ailesinde, dağlara taşlara, üç yıl içinde iki kişi aynı hastalıktan öldü.
- Fabrikadaki yangında, dağlara taşlara, iki işçi ağır yandı; biri hâlâ yoğun bakımda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dağlar ve taşlar, insanların yaşamadığı, ıssız yerlerdir. Konuşan, anılan kötülüğün evlere ve insanlara değil oralara gitmesini diler. Söz kötülüğü kimsenin bulunmadığı, kimsenin zarar görmeyeceği bir uzaklığa göndermek ister.
Evlerden ırak da ölüm ya da kötü bir durumdan söz edilirken dinleyenlerin aynı durumla karşılaşmamasını dilemek için söylenir. Bu iki dilek aynı işi görür; biri kötülüğü evlerden uzaklaştırır, öteki dağlara ve taşlara gönderir.
Bu atasözü, birinin başına gelen kötü bir durumun bir başkasının başına da gelebileceğini söyler. Dağlara taşlara diyen kişi de anlattığı kötülüğün kendisine ve dinleyenlere gelmesinden çekinir. Atasözü bir uyarı, deyim bir dilek taşır.