Anlamı
boylu boslu:
'Gidip de gelmeyen kocaları, yetişmiş dalyan gibi evlatları...' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Dalyan gibi sözü, boylu boslu, gösterişli ve dikkat çekici biçimde gelişmiş kişiler için kullanılır. Yalnız boy uzunluğunu değil, dolu dolu bir beden yapısını ve güçlü görünümü de anlatır. Bu yüzden çoğu zaman gençler, delikanlılar ya da sağlıklı, iri yapılı kimseler için övgü tonuyla söylenir. Söze hafif bir hayranlık eşlik eder; kişi sadece uzun değil, bakana güven veren, meydan dolduran bir görünüşe sahiptir. Eski anlatılarda ve konuşma dilinde canlılığını koruyan bu ifade, fiziksel duruşu tek hamlede resmetme gücüne sahiptir. Kimi zaman geçmişe özlemle, kimi zaman da ana-baba gururuyla kullanılır. Söylendiği kişiye güç, canlılık ve gösteriş yakıştırılmış olur. Böylece dış görünüşün bıraktığı ilk etkiyi uzun betimlemelere gerek kalmadan kuvvetle duyurur.
Örnek Cümleler
- Daha dün çocuktu, şimdi karşıma dalyan gibi bir delikanlı çıktı.
- Köyde askerden dönen oğlunu görenler dalyan gibi olmuş diye sevindi.
- Bunca yokluk ve sıkıntı içinde çocuklarını dalyan gibi sağlıklı ve güçlü büyütmüşler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ifade kişiye yalnız fiziksel büyüklük değil, canlılık, sağlık ve gösteriş de yakıştırır. Bu yüzden söylenen kişi kaba değil, aksine etkileyici ve göz dolduran biri olarak resmedilmiş olur.
Tarihî kullanımda daha çok erkekler ve delikanlılar için öne çıksa da dil bakımından mutlak bir sınırlama yoktur. Yine de yerleşik çağrışımı, iri ve güçlü erkek görünümü etrafında daha kuvvetlidir.
Dalyan gibi güç, dolgunluk ve gösterişli beden yapısını anlatır. Dal gibi kalmak ise aşırı zayıflamayı, güçten düşmeyi ve cılız görünmeyi öne çıkarır. Bu yüzden iki ifade neredeyse zıt bir beden algısı kurar.