Anlamı
boylu boslu:
'Gidip de gelmeyen kocaları, yetişmiş dalyan gibi evlatları...' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Dalyan gibi, boylu boslu demektir. Kalıp bir insanın boyunu bosunu niteler. Yetişmiş bir genç, bir delikanlı ya da genç bir kız için kurulabilir; bir yetişkin için de söylenebilir. Söz bir beğeni taşıyabilir: konuşan, karşısındakinin ne kadar serpildiğini görür. Kalıp sıfat gibi adın önünde de, yüklemde de yer alır: dalyan gibi evlatlar, oğlu dalyan gibi olmuş. Bir anne babanın çocuğunu, bir öğretmenin eski öğrencisini ya da bir köylünün askerden dönen genci anlatırken geçebilir. Tanımda yalnız boy bos vardır; kalıp kişinin gücünü, sağlığını ya da yüzünün güzelliğini ayrıca bildirmez. Sözlük benzetmenin dalyan sözcüğüyle nasıl kurulduğunu açıklamaz; anlam bütün olarak boylu bosluluktur. Söz bir bayram ziyaretinde, bir düğünde ya da bir mezuniyet töreninde akla gelebilir.
Örnek Cümleler
- Askerden izne gelen oğlunu kapıda gören Hatice Hanım, dalyan gibi olmuş delikanlıya sarılıp ağladı.
- Lise yıllarında sınıfın en kısası olan Kerem, üniversiteden döndüğünde dalyan gibi bir genç olmuştu.
- Düğünde damadın yanında duran dalyan gibi sağdıç, kapının pervazına başını çarpmamak için eğilerek içeri girdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
E. E. Talu'nun cümlesinde kalıp evlatları niteler: yetişmiş dalyan gibi evlatlar. Yetişmiş sözüyle birlikte büyüyüp boy atmış çocuklar anlatılır. Cümlede gidip de gelmeyen kocalar ile bu evlatlar aynı sıralamada anılır.
Aslan gibi, birinci anlamında boylu boslu, güçlü ve yakışıklı kişiyi; ikinci anlamında sağlığı yerinde olanı niteler. Dalyan gibinin tanımında yalnız boylu bosluluk vardır. İki benzetme boy bakımından buluşur; güç, yakışıklılık ve sağlık aslan gibide anılır.
Bu atasözü, kısa boyluların olduklarından daha genç göründüğünü söyler. Dalyan gibi ise boylu boslu kişiyi niteler. İki söz boyu karşıt yönlerden ele alır: biri kısa boyu, öteki boylu bosluluğu anar.