Anlamı
cinsel istekleri artmak.
Detaylı Açıklama
Dama çıkmak deyimi, argo ve örtülü bir anlatımla cinsel isteğin artmasını ifade eder. Eski konuşma biçimlerinde ve halk ağzında daha çok rastlanan bu söz, doğrudan söylemek istenmeyen bir dürtüyü dolaylı biçimde anlatır. Deyimin gücü tam da bu dolaylılıkta yatar; açık sözlü olmadan, bilenin anlayacağı bir ifadeyle hâli bildirir. Günümüzde çok yaygın değildir, fakat eski metinlerde, mizahi anlatımlarda ve ağız özellikleri taşıyan konuşmalarda karşımıza çıkabilir. Tonu kaba olmaktan çok üstü kapalıdır, ama yine de resmî veya nötr sayılmaz. Kullanıldığı bağlam, sözü çoğu zaman halk dili, mahalli anlatım ve eski kuşak söyleyişiyle birlikte düşünmeyi gerektirir. Bu yüzden anlamı kadar kullanım çevresi de önemlidir; her ortamda aynı rahatlıkla söylenebilecek bir ifade değildir.
Örnek Cümleler
- Köy kahvesinde biri şakayla dama çıktı galiba diye laf attı.
- Köydeki yaşlılar baharla birlikte erkek keçilerin dama çıktığını gülerek anlatırdı.
- Romanın o bölümünde kahramanın dama çıktığını imalı bir dille anlatıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü doğrudan cinsel istekten söz etmek yerine bunu dolaylı bir kalıpla ima eder. Böylece hem halk dili içindeki mahremiyet korunur hem de anlatım açık söyleyişe göre daha üstü kapalı ve yerel bir renk kazanır.
Dil değiştikçe bazı örtülü eski ifadeler günlük merkezden çekilir. Dama çıkmak da bugünün yaygın şehir Türkçesinde sık rastlanan bir söz değildir; daha çok eski anlatılarda, yöresel söyleyişlerde ve mizahi bağlamlarda yaşar.
Özellikle köy hayatını, eski dönemleri, hayvan yetiştiriciliğini veya halk ağzını taşıyan roman ve hikâyelerde daha doğal durur. Çünkü bu tür metinler deyimin kültürel ve dilsel arka planını daha rahat taşır.