Anlamı
soyunun özelliklerini taşımak.
Detaylı Açıklama
Damarına çekmek, bir kişinin soyundan gelen özellikleri taşıdığını anlatan köklü bir deyimdir. Burada benzerlik yalnız dış görünüşle sınırlı değildir; huy, davranış, yetenek, inat, öfke ya da beceri gibi taraflar da bu sözle ifade edilir. Kişi, annesine, babasına ya da aile büyüklerinden birine benzeyen bir yön gösterdiğinde söylenir. Bu yüzden içinde hem gözlem hem de aile hafızası bulunur. Bir davranışın tesadüfi olmadığını, aile çizgisinden geldiğini düşündürür. Deyim bazen övgü, bazen eleştiri taşır; hangi özelliğin vurgulandığı belirleyicidir. İnsanın bireyselliği ile aileden aldığı miras arasındaki bağı kısa ve güçlü biçimde anlatan çok yerleşik bir ifadedir. Bu yönüyle aile benzerliğini sadece yüz hatlarında değil, karakterde de arayan bakışı yansıtır.
Örnek Cümleler
- Şu sabrı ve sakinliği tam annesinin damarına çekmiş, tıpatıp ona benziyor.
- Müziğe olan tutkusu ve merakı açıkça dedesinin damarına çektiğini gösteriyor.
- İnatçılığı babasının damarına çekmiş diye tanıyan herkes aynı şeyi söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyim aileden geçen huy, kabiliyet ve davranış kalıplarını da kapsar. İnsanlar çoğu zaman bir çocuğun bakışından çok tavrına bakarak bu sözü söyler; yani benzerlik derin bir karakter izine bağlanır.
Eğer söz konusu özellik çalışkanlık, zarafet ya da yetenekse övgü gibi duyulur. Ama inat, öfke veya huysuzluk anlatılıyorsa aynı deyim eleştiriye dönüşür. Tonu belirleyen şey benzeyen özelliğin niteliğidir.
Damarına çekmek soy bağıyla gelen benzerliği anlatır. Damarına işlemek ise sonradan yerleşen, alışkanlığa veya karakter eğilimine dönüşen davranışı. Biri miras, diğeri zaman içinde içselleşme fikrine dayanır.