Anlamı
birdenbire ve yersiz olarak:
'Damdan düşer gibi birdenbire söyleyecek, açacak olursam itiraz eder.' -M. Yesari.
Detaylı Açıklama
Damdan düşer gibi, bir sözün ya da davranışın birdenbire, hazırlıksız ve çoğu zaman yersiz biçimde ortaya çıkmasını anlatır. Kişi konuya geçiş yapmadan, uygun zemin kurmadan ya da karşı tarafı hazırlamadan söze girmiştir. Bu yüzden deyim sadece ani olmayı değil, aynı zamanda uyumsuzluğu da taşır. Bazen şaşkınlık, bazen hafif kızgınlık yaratır. Özellikle sohbet sırasında alakasız bir anda gelen sert bir söz, hazırlıksız sorulan soru ya da ansızın açılan konu için çok uygundur. Günlük konuşmada sık kullanılır ve anlatım gücü yüksektir. Bir sözün zamanlamasının ne kadar yanlış olabileceğini kısa yoldan gösterebildiği için hafızada kolay yer eder. Söylenen şeyin içeriği doğru olsa bile geliş biçiminin rahatsız edici olabileceğini hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Tam neşeyle oturup sohbet ederken damdan düşer gibi hesap meselesini ortaya attı.
- Bana damdan düşer gibi evleniyor musun diye sorunca ne diyeceğimi şaşırdım.
- Konuyla hiç ilgisi yokken damdan düşer gibi istifa edeceğini söyleyip herkesi şaşırttı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ani olan her şey bu deyimle anlatılmaz. Burada asıl sorun, sözün zamansız, bağlamsız ve hazırlıksız biçimde gelmesidir. Yani kişi sadece hızlı davranmamış, aynı zamanda uygun anı da gözetmemiştir.
Sohbetin akışını bozan, ilgisiz ya da ağır bir konuyu aniden ortaya atan kişiler için öne çıkar. Özellikle topluluk içinde yapılan hazırlıksız çıkışlar, bu sözün etkisini daha da artırır.
Anlam bakımından çok yakındırlar. Damdan düşer gibi daha yerleşik ve yaygın biçimdir. Damdan düşercesine ise aynı duyguyu biraz daha betimleyici ve üslup farkı taşıyan bir varyant olarak sürdürür.