Anlamı
sorumluluk birinde olmasına karşın bir başkasının sözü geçiyor.
Detaylı Açıklama
Davul birinin boynunda, tokmak bir başkasının elinde sözü, sorumluluğun birinde olmasına karşın bir başkasının sözünün geçtiğini anlatır. Görünürde işin başında olan, hesabı verecek olan kişidir; kararları ise başkası verir. Ortaya çıkan sonuçtan sorumlu tutulan kişi, o sonucu belirleyen kişi değildir. Söz bir şirkette, bir kurumda, bir ailede ya da bir ortaklıkta kurulabilir: müdür görünen ama patronun dediğini yapan biri, evin bütçesinden sorumlu tutulan ama harcamaya karışamayan bir eş. Konuşan bu durumu bir yakınma olarak anlatabilir; sorumlu kişi kendisi de olabilir, bir başkası da. Söz bir durumu bildirir; kimin haklı olduğunu söylemez. Söz bir kurumun ya da bir ailenin işleyişindeki bu aksaklığı gösterir.
Örnek Cümleler
- Okulun bütçesinden müdür sorumlu tutuluyor, ama harcamalara il müdürlüğü karar veriyordu; davul birinin boynunda, tokmak bir başkasının elinde.
- Şantiyedeki kazadan sonra mühendis yargılandı, oysa iskelenin nasıl kurulacağını firmanın sahibi belirlemişti; davul birinin boynunda, tokmak bir başkasının elinde.
- Takım kaybedince taraftar teknik direktörü suçladı, ama ilk on biri her hafta kulüp başkanı seçiyordu; davul birinin boynunda, tokmak bir başkasının elinde.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Davul boyna asılarak taşınır, tokmakla vurularak çalınır. Sözde davulu taşıyan bir kişidir, onu çalan ise bir başkası. Sözlük bu görüntüyü sorumluluğun birinde, sözün başkasında olması diye açıklar.
Sözlük ipi eline geçmeyi yönetimin başkasının eline geçmesi, denetimin başkasında bulunması diye açıklar. Davullu söz de kararların bir başkasınca verildiğini anlatır. Ayrıca sorumluluğun karar vermeyen kişide kaldığını da ekler.
Bu atasözü, çalışıp uğraşanın bir taraf, yararlananın başka bir taraf olduğunu söyler. Davul birinin boynunda sözü de işin iki ayrı kişi arasında bölündüğünü anlatır: birinde sorumluluk, ötekinde söz. Biri emek ile kazancı, öteki sorumluluk ile yetkiyi ayırır.