Anlamı
1) davula vurarak ses çıkarmak; 2) mec. bir şeyi herkesin haber alabileceği biçimde ortalığa yaymak.
Detaylı Açıklama
Davul çalmak ya da davul dövmek iki anlamda kullanılır. Birincisi davula vurarak ses çıkarmaktır; bir düğünde, bir bayramda, bir törende ya da ramazan gecelerinde sahur için davul çalınabilir. Çalan kişi bir davulcu, bir köy delikanlısı ya da bir bandoda görevli biri olabilir. İkinci anlam mecazdır: bir şeyi herkesin haber alabileceği biçimde ortalığa yaymak. Bu anlamda yayılan bir haber, bir sır, bir başarı ya da bir dedikodu olabilir. Konuşan bu tavrı eleştirebilir: daha kesinleşmeden davul çalmaya başladı. Kişi bir sevincini de böyle yayabilir: oğlunun nişanını bütün akrabalarına davul çalarak duyurdu. Birinci anlamda kalıp somut bir müzik işini, ikinci anlamda bir haber yayma tavrını anlatır.
Örnek Cümleler
- Bayram sabahı köyün meydanında davul çalan Ahmet Usta'nın sesini duyan çocuklar sokağa döküldü.
- Ramazanda sahura kalkılsın diye mahallenin sokaklarında gece yarısı davul dövüldü.
- Terfi haberini resmî yazı gelmeden davul çalarak bütün şirkete yayan Tarık, karar değişince zor durumda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Davulun sesi gür çıkar ve uzaktan duyulur. Kalıbın ikinci anlamında da bir haber herkesin duyabileceği biçimde yayılır. Sözlük iki anlamı ayrı ayrı verir; ikinci anlamı mecaz olarak işaretler.
Sözlük ağzında bakla ıslanmamayı sır saklamamak diye açıklar. Davul çalmanın ikinci anlamı da bir şeyi herkesin haber alabileceği biçimde ortalığa yaymaktır. Ağzında bakla ıslanmayan kişi bir sırrı tutamaz; davul çalan ise yaydığı şeyin sır olup olmadığına bakmaz.
Bu atasözü, herkesin iş yapabileceğini ama o işin gerektirdiği ustalığı herkesin gösteremeyeceğini söyler. Görüntüsü davul çalmanın birinci anlamından gelir. Deyim yalnız davula vurmayı anlatır, atasözü bu işin ustalık isteyen yanına dikkat çeker.