Anlamı
eskilerin yaptığı yanlış işlerden daha sonrakiler de zarar görür.
Detaylı Açıklama
Dede koruk yer, torununun dişi kamaşır atasözü, geçmişte yapılan yanlışların ya da haksız işlerin bedelini sonraki kuşakların da ödeyebileceğini anlatır. Yani bir insanın yaptığı hata yalnız kendisini etkilemez; çocuklarına, torunlarına, hatta daha geniş çevresine kadar uzanabilir. Atasözü özellikle aile, miras, itibar, borç ve toplumsal sonuçlar konusunda güçlü bir uyarı taşır. Bir kuşağın savurganlığı, hoyratlığı ya da adaletsizliği sonraki nesillere sıkıntı bırakabilir. Koruğun ekşiliği nasıl torunun dişini kamaştırıyorsa, eski yanlışın acısı da sonraki hayatlara vurur. Bu söz, sorumluluğu geniş zamanlı düşünmeye çağırır. Kişinin yaptığı işin etkisinin kendi ömrüyle sınırlı olmadığını hatırlatır. Atasözü, bir kuşağın yaptığı işin sonucunun bazen sonraki kuşaklar tarafından ödeneceğini çok çarpıcı biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Dedesinin borçları torunlara kalınca herkes dede koruk yer, torununun dişi kamaşır dedi.
- Yıllar önce yapılan yanlış imar kararları için uzmanlar dede koruk yer, torununun dişi kamaşır sözünü hatırlatıyor.
- Aile büyüklerinin kavgası çocuklara yansıyınca dede koruk yer, torununun dişi kamaşır atasözü yeniden akla geldi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yapılan işin sonucu sadece failiyle kalmaz. Servet, itibar, borç, düşmanlık veya yanlış kararlar sonraki kuşakların hayatını da etkileyebilir. Söz bu uzun etkilenme zincirini vurgular.
Ekşi bir tadın bile dolaylı acı verebildiği düşüncesi üzerinden, eski bir yanlışın sonraki nesillerde hissedilen sonucunu anlatır. Böylece görünmeyen ama gerçek bir aktarım hissi doğar.
Aile borçları, çevre tahribatı, hukuksuzluk, yanlış eğitim tercihleri veya toplumsal kutuplaşma gibi alanlarda hâlâ çok günceldir. Çünkü bir neslin tercihi, sonraki neslin yüküne dönüşebilir. Atasözünün kalıcılığı da buradan gelir; sebep ile sonucu kuşaklar arasına taşıyan güçlü bir uyarıdır.