Anlamı
dediği şey gerçekleşmek.
Detaylı Açıklama
Dediği çıkmak, birinin dediği şeyin gerçekleşmesidir. Çıkmak fiili burada gerçekleşmek anlamındadır; rüyası çıkmak kalıbında da aynı anlamı taşır. Söylenen şey bir tahmin, bir uyarı, bir kehanet ya da bir söz olabilir. Söyleyen kişi iyelik ekiyle anılır: annemin dediği, doktorun dediği çıktı. Gerçekleşen şey iyi de olabilir, kötü de; kalıp bunu ayırmaz. Söz olaydan sonra kurulur ve söyleyenin haklı çıktığını bildirir. Dinleyen bazen bir teslimiyetle, bazen bir hayranlıkla söyler. Gerçekleşme bir saat sonra da olabilir, yıllar sonra da. Olumsuz biçimi de kurulur: bu kez dediği çıkmadı. Söz bir hava tahmini, bir maç sonucu, bir ortaklığın sonu ya da bir sağlık uyarısı anlatılırken geçebilir.
Örnek Cümleler
- Dedem sabah bulutlara bakıp öğleden sonra dolu yağacağını söylemişti; ikindiye doğru bahçedeki domatesler doludan yerle bir oldu, dediği çıktı.
- Babası ortaklığa girmeden önce bu adamın parasına göz koyacağını söylemişti; iki yıl sonra ortak kasayı boşaltıp kaçınca babasının dediği çıktı.
- Antrenör sezon başında takımın ligi ilk üçte bitireceğini açıklamıştı; son maçtan sonra takım üçüncü olunca hocanın dediği çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dediği, söyleyen kişinin söylediği şeydir; iyelik eki onu o kişiye bağlar. Söyleyen cümlede tamlayanla belirtilir: annemin dediği, doktorun dediği. Konuşan kendisi ise benim dediğim çıktı diye kurar.
Sözlük rüyası çıkmayı görülen rüyanın gerçekleşmesi diye açıklar. Dediği çıkmakta ise gerçekleşen şey bir rüya değil, birinin daha önce söylemiş olduğu bir sözdür. İki kalıpta da çıkmak fiili gerçekleşmek anlamını taşır.
Bu atasözü, önceden ne kadar hesap yapılırsa yapılsın sonunda Tanrı'nın dilediğinin olduğunu söyler. Dediği çıkmak ise bir insanın söylediğinin gerçekleşmesini anlatır. Atasözü insan hesabının yetmediğini, deyim bir insanın haklı çıktığını bildirir.