Deyim

Dediğim Dedik, Öttürdüğüm (çaldığım) Düdük Ne Demek?

Anlamı

bir insanın sözünde direndiğini anlatmak için söylenen bir tekerleme:
'Adamın dediği dedik, çaldığı düdüktür. Böyle olduğu için de her istediğini yapabilen toy ve şımarık bir çocuğu hatırlatır.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Dediğim dedik, öttürdüğüm düdük, bir insanın sözünde direndiğini anlatmak için söylenen bir tekerlemedir. Kişi söylediğinden dönmez, istediğini yaptırmadan bırakmaz. Kalıbın öttürdüğüm yerine çaldığım biçimi de vardır. Birinci kişiyle kurulduğunda kişi kendi kararlılığını ilan eder; üçüncü kişiyle kurulduğunda bir başkasının hâli anlatılır: dediği dedik, çaldığı düdük. İkinci kullanımda söz bir eleştiri ya da bir yakınma taşıyabilir. Direnen kişi bir yönetici, bir baba, bir eş ya da istediği alınmayınca ağlayan bir çocuk olabilir. Tekerleme iki yarısında aynı yapıyı yineler: söylenen söz ve çalınan düdük. Tatil planı, ev düzeni, şirket kararı ya da çocuk terbiyesi konuşulurken akla gelebilir. Kalıp direnmenin haklı olup olmadığını söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Tatilin nerede yapılacağına her yıl Sinan Bey karar veriyor, kimsenin önerisine kulak asmıyordu; dediği dedik, çaldığı düdüktü.
  2. Ustası ne derse desin, genç aşçı yemeğe bildiği kadar tuz atıyor, tarifini bir türlü değiştirmiyordu; dediği dedik, öttürdüğü düdüktü.
  3. Markette istediği oyuncak alınmayınca yere oturup ağlayan Ece, sonunda onu aldırmadan çıkmadı; dediği dedik, çaldığı düdük bir çocuktu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta kalıp üçüncü kişiyle kurulur: adamın dediği dedik, çaldığı düdüktür. Taner bu yüzden adamın her istediğini yapabilen toy ve şımarık bir çocuğu hatırlattığını söyler. Benzetme yazarın kendi yorumudur.

Sözlük ayak diremeyi bir düşünceyi, bir davranışı sonuna kadar sürdürmek, kendi tutumundan şaşmamak diye açıklar. Dediğim dedik, öttürdüğüm düdük de sözünde direnmeyi anlatır. Biri yalın bir deyim, öteki aynı tutumu canlı bir tekerlemeyle anlatan bir sözdür.

Bu atasözüne göre inatçı ölse de inadından vazgeçmez. Dediğim dedik diyen kişi de sözünden dönmez. Atasözü inadın ölüme kadar sürdüğünü abartarak söyler; tekerleme kişinin o anki direnişini anlatır.