Anlamı
hileye, oyuna gelmek:
'İlkin deke düştüğümün hiç farkına varmadım.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Deke düşmek deyimi, bir hileye, oyuna ya da düzenbazlığa aldanmak anlamında kullanılır. Burada kişi açık bir zorlamayla değil, karşı tarafın kurduğu ince bir tuzakla yanlış adım atar. Bu nedenle deyimin içinde hem kandırılma hem de işin farkına geç varma duygusu vardır. Deke düşen kişi çoğu zaman başta ne olduğunu anlamaz; sonradan oyuna geldiğini fark eder. Söz özellikle ticarette, pazarlıkta, ilişkilerde ve kurnazlık içeren günlük olaylarda işlevlidir. Halk ağzına yakın sesiyle, aldanmayı biraz utanç, biraz şaşkınlık tonuyla anlatır. Bu yönüyle “hileye gelmek”e yakın ama daha yerli ve hareketli bir anlatım verir. Kişinin fark etmeden oyunun içine çekilmesini iyi taşır. Söz, birinin eline zayıf ya da savunmasız durumda geçmeyi, kurtulması zor bir noktaya yakalanmayı hissettirir.
Örnek Cümleler
- İlk anda deke düştüğünü anlamadı, imzayı attıktan sonra iş işten geçti.
- Kurnaz satıcının parlak sözlerine kanıp bir kez daha deke düştü, pişman oldu.
- Siyasette süslü cümlelere ve vaatlere aldanıp deke düşenler her dönem çok olur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada aldatma daha çok bir oyun ve manevra havası taşır. Kişi kaba kuvvetle değil, karşı tarafın kurnazlığı ve kendi dalgınlığı nedeniyle yanlış yere sürüklenir.
Pazarlık, sözlü ikna, günlük ilişkiler, siyasi vaatler ve küçük kurnazlıkların döndüğü durumlarda çok doğal kullanılır. Çünkü bu alanlarda oyun kurma ve oyuna gelme ihtimali yüksektir.
Dalavere çevirmek, hile kuran tarafı anlatır. Deke düşmek ise bu hileye aldanan tarafı anlatır. Biri düzen kurar, diğeri o düzene yakalanır. Bu nedenle iki ifade aynı tuzağın iki ayrı yüzünü; kuranı ve yakalananı gösterir.