Deyim

Deli Dana (danalar) gibi Dönmek Ne Demek?

Anlamı

ne yapacağını bilemeyerek şaşkınca davranmak.

Detaylı Açıklama

Deli dana gibi dönmek, ne yapacağını bilemeyerek şaşkınca davranmak anlamındadır; sözlük kalıbın deli danalar gibi dönmek biçimini de verir. Kişi telaş içinde bir yandan öbür yana gider, bir işe başlayıp bırakır. Şaşkınlığın sebebi bir telaş, bir aksilik, beklenmedik bir haber ya da başa çıkılamayan bir iş yükü olabilir. Çoğul biçim birden çok kişiyi anlatırken kullanılabilir. Söz düğün hazırlığında, taşınma gününde, bir kaza anında ya da yeni bir işin ilk gününde yaşanan karmaşayı anlatabilir. Konuşan, şaşkın kişinin hâline gülerek de, sitemle de bakabilir. Kalıp şaşkınlığın ne kadar sürdüğünü söylemez; bir an da olabilir, bir gün de. Şaşkın kişi bir şeyler yapar, ama ne yapacağını bilmeden yapar. Kalıp dönüp durmak biçiminde de kurulabilir; bu, şaşkınlığın uzadığını gösterir.

Örnek Cümleler

  1. Düğüne bir saat kala gelinliğin sökük olduğunu gören anne deli dana gibi dönüyor, bir terzi arıyordu.
  2. Yangın alarmı çalınca neyi alacaklarını bilemeyen kiracılar merdivenlerde deli danalar gibi döndü.
  3. İlk iş gününde kimse ona yol göstermeyince genç stajyer koridorlarda deli dana gibi dönüp durdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Sözlük benzetmeyi ayrıca açıklamaz. Görüntüde deli bir dana, nereye gideceğini bilmeden bir sağa bir sola döner. Söz bu görüntüyü insana aktarır: kişi de yolunu bulamadan şaşkınca davranır.

Sudan çıkmış balığa dönmenin sözlükteki karşılığı, herhangi bir sebeple ne yapacağını bilememek, çok şaşırmaktır. Deli dana gibi dönmek de aynı şaşkınlığı anlatır. İki benzetme de şaşkın bir insanı bir hayvanın hâline benzetir.

Görmemişin oğlu olmuş, görgüsüz kimsenin ummadığı bir şeyi elde edince ne yapacağını şaşırmasını anlatır. Atasözü bir şaşkınlığın sebebini gösterir: beklenmedik bir kazanç. Deyim ise sebep ne olursa olsun, o şaşkınlığın dışa vuran telaşını resmeder.