Anlamı
eldeki imkânlar gerekenden çok az.
Detaylı Açıklama
Delik büyük, yama küçük atasözü, eldeki imkânların gerekenden çok az olduğunu söyler. Görüntüde bir giysideki delik, onu kapatacak yamadan büyüktür; yama deliği örtmeye yetmez. Söz bir ihtiyaç ile ona ayrılan imkânı karşı karşıya koyar. İmkân bir para, bir zaman, bir malzeme ya da bir emek olabilir. İhtiyaç ise bir borç, bir onarım, bir açık ya da bir eksiklik olabilir. Söz bir aile bütçesini, bir kurumun ödeneğini, bir hastanenin personelini ya da bir onarımın malzemesini anlatırken kullanılabilir. Söz çabanın sonuçsuz kalacağını, gerekenin karşılanamayacağını anlatır. Atasözü kimseyi suçlamaz; yalnız iki ölçünün birbirini tutmadığını gösterir. Kısa ve karşıtlığa dayanan yapısıyla bir durumu tek cümlede özetler.
Örnek Cümleler
- Çatısı akan okulun onarımı için belediyenin ayırdığı para birkaç kiremide ancak yetti; delik büyük, yama küçük.
- Ay sonunda kirayı, faturaları ve okul taksitini ödemesi gereken ailenin elinde yarım maaş vardı; delik büyük, yama küçük.
- Bin hastaya bakan köy sağlık ocağına yalnız bir hemşire atandı; delik büyük, yama küçük.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Görüntüde delik giderilmesi gereken açığı, yama ise onu kapatmak için ayrılan şeyi anlatır. Yama ne kadar özenle dikilirse dikilsin deliği örtemez. Okul çatısındaki birkaç kiremit de, tek hemşire de böyle bir yamadır.
Ok meydanında buhurdan yakmak, sözlükte geniş bir yeri yetersiz bir şeyle ısıtmaya çalışmak ve önemli bir iş için yetersiz imkânlardan yararlanmaya çalışmak diye açıklanır. Atasözü de imkânların gerekenden az olduğunu söyler. Deyim çabayı, atasözü durumu anlatır.
Ayağını yorganına göre uzat, giderini gelirine uydurmayı öğütler. Delik büyük, yama küçük ise gidere yetmeyen geliri anlatır. Atasözlerinden biri öğüt verir, öteki öğüde uyulamayacak kadar dar bir durumu gösterir.