Anlamı
argo hapse girmek, tutuklanmak.
Detaylı Açıklama
Delik eğirmek, argo kullanımda hapse girmek, tutuklanmak anlamına gelen bir deyimdir. Halk dilinin sert ve kapalı anlatımlarından biri olan bu ifade, cezaevine düşmeyi doğrudan söylemek yerine alaycı ve dolaylı bir biçimde dile getirir. “Delik” sözü burada kapalı, dar ve kaçışı olmayan yeri çağrıştırır. Eğirmek fiili ise insanın istemeden o boşluğa çekilmesini andırır. Bu yüzden deyim, suç, polis, mahkeme ve mahalle dilinin içinde daha çok duyulur. Sözün içinde küçümseme, hafif kabadayılık ve sokak dili sertliği vardır. Cezaevine girme olayını resmî dilden çıkarıp argo bir çerçeveye taşır. Bu yönüyle sosyal çevrenin bakışını da üzerinde taşır. Deyim, geçmişte kalmış ayrıntılarla uğraşıp asıl meseleyi bırakmanın yıpratıcı tarafını da çağrıştırır.
Örnek Cümleler
- Kumar işine bulaşıp birini dolandırınca sonunda delik eğirdiğini herkes konuştu.
- Mahallede polis görünce bizimkinin yine delik eğireceğini söylediler ve haklı çıktılar.
- Kabadayılık taslayan çocuklar, bir gün delik eğirmenin ne demek olduğunu acı biçimde öğrendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü argo kullanım, olayı daha kaba ve sokak dili içinde anlatır. Böylece sadece tutuklanma değil, bunun çevredeki küçümseyici yankısı da hissedilir. Argo ton, kişinin başına gelen durumu kaba ve itibarsızlaştırıcı bir havaya sokar.
Sözü resmî ve nötr olmaktan çıkarır; yerine mahallenin, suç çevresinin ve sert gündelik konuşmanın tonunu getirir. Bu da deyimi daha kaba ama daha canlı kılar.
Suç hikâyelerinde, mahalle anlatılarında, polis-adliye çevresi konuşmalarında ve argo dilin baskın olduğu diyaloglarda doğal durur. Resmî metinlerde ise uygun değildir. Bu yüzden ifade resmî anlatımdan çok, sokak dili ve sert gündelik konuşma içinde yaşar.