Anlamı
kötülük yapabilecek bir kimsenin davranışlarını kolaylaştırmak.
Detaylı Açıklama
Delinin eline değnek vermek deyimi, kötülük yapabilecek, ölçüsüz davranabilecek ya da zararlı eğilimleri olan bir kimsenin elini daha da güçlendirmek anlamında kullanılır. Burada değnek, zarar vermeyi kolaylaştıran araç ya da fırsat demektir. İnsan zaten ölçüsüzse, ona yetki, imkân, silah, söz hakkı ya da hareket alanı vermek tehlikeyi büyütür. Deyim bu yüzden sadece bireysel taşkınlık değil, yanlış kişiye güç teslim etme eleştirisi de taşır. Ailede, iş yerinde, siyasette ve günlük hayatta kolayca kullanılabilir. “Yanlış eldeki araç” düşüncesini çok açık biçimde görünür kılar. Önceden zarara eğilimli olan kişinin, imkân bulunca daha büyük zarar vereceğini söyleyen güçlü bir uyarı deyimidir. Söz, gücün veya imkânın yanlış kişide nasıl tehlikeye dönüşebileceğini çok somut bir görüntüyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Sinirine hâkim olamayan adama yetki verince delinin eline değnek verdiler.
- Yalanı seven birine mikrofon uzatınca resmen delinin eline değnek vermiş oldular.
- Bu kadar sorumsuz birini başa geçirmek delinin eline değnek vermekten farksız.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Değnek burada fiziksel sopadan çok, zarar vermeyi kolaylaştıran güç, yetki, araç veya fırsatı simgeler. Yani sorun sadece kişi değil, ona verilen imkândır. Böyle bakıldığında tehlike kişinin huyu ile ona verilen aracın birleşmesinden doğar.
Çünkü zararlı eğilimi olan kişiye imkân sağlayan taraf da sorumludur. Deyim bu yüzden yanlış kişiyi güçlendiren kararın kendisini de hedef alır. Söz bu yüzden sadece kötü niyeti değil, kötü yargıyla güç dağıtmayı da eleştirir.
Evet. Deyim gibi görünse de, içinde genel bir hayat dersi taşır: kontrolsüz, kötü niyetli ya da ölçüsüz insanların elini güçlendirmek sonradan daha büyük sorunlar doğurur.