Anlamı
davranışlarında çılgınlık bulunan kimseye dokunma yoksa sana öyle çılgınca saldırır ki yaptığına pişman olursun.
Detaylı Açıklama
Deliye taş atma, başını yarar atasözü, davranışlarında çılgınlık bulunan bir kimseye dokunmamak gerektiğini söyler. Dokunulursa o kişi öyle çılgınca saldırır ki dokunan yaptığına pişman olur. Söz iki adımı sırayla verir: önce bir kışkırtma, sonra ağır bir karşılık. Taş atmak burada kışkırtmanın, takılmanın ya da sataşmanın görüntüsüdür. Başını yarmak ise beklenenden büyük bir zararı anlatır. Söz kavgacı bir komşuya, öfkesi bilinen bir iş arkadaşına ya da ölçüsüz tepki veren birine sataşmak isteyen kişiyi uyarır. Atasözü haklı olup olmamayı tartışmaz; yalnız sataşmanın getireceği bedeli hatırlatır. Pişmanlık, öğüdün dayanağıdır. Söz olaydan önce uyarmak, olaydan sonra olanı yorumlamak için söylenebilir. Sataşanın kimseye zarar vermek istemediği durumlar da bu öğüdün içine girer.
Örnek Cümleler
- Mahallenin kavgacı kasabına park yüzünden laf atan genç, burnu kanayarak eve döndü; deliye taş atma, başını yarar.
- Her eleştiriye bağırarak karşılık veren müdüre şaka yollu takılan stajyeri müdür bütün ekibin önünde bağırıp çağırarak rezil etti; deliye taş atma, başını yarar.
- Babam, öfkesi burnunda komşuyla çit yüzünden tartışmaya kalkan ağabeyimi durdurdu; deliye taş atma, başını yarar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Taş atmak, çılgınca davranan birine sataşmanın görüntüsüdür. Baş yarmak ise o sataşmaya verilen ağır karşılığı anlatır. Tanıma göre bu karşılık çılgınca bir saldırıdır ve sataşanın beklediğinden çok daha ağır olur.
Her deliğe elini sokma sözü, sonunu düşünmeden zararı dokunabilecek davranışlardan kaçınmayı öğütler. Deliye taş atma da aynı öğüdü bir kişiye karşı verir. Biri genel bir tedbiri, öteki belli bir insana sataşmamayı anlatır.
Ağzının payını almak, verilen karşılıkla bir kimseye söylediğine ya da yaptığına pişman olmaktır. Kasaba laf atan genç de, müdüre takılan stajyer de payını böyle alır. Deyim bu sonucu adlandırır, atasözü o sonuca varmadan uyarır.