Anlamı
anlamına gelmek: Sene 'yıl' demektir, senevi de 'yıllık' demek olacak.
Detaylı Açıklama
Demek olmak, anlamına gelmek demektir. Sözlüğün örneği bir sözcük açıklamasıdır: sene yıl demektir, senevi de yıllık demek olacak. Kalıp bir sözcüğün, bir işaretin ya da bir davranışın anlamını bildirir. Gelecek zamanla kurulduğunda bir çıkarım yapılır: o hâlde bu da şu demek olacak. Söz bir sözlük açıklamasında, bir derste, bir tartışmada ya da bir hesap yaparken geçebilir. Kalıbın öznesi anlamı bildirilen şeydir: sözcük, işaret, davranış ya da durum. Demek olmak bir sonucu bağlamak için de kullanılır: geç geldiyse işi var demektir. Söz, iki şey arasında bir anlam bağı kurar. Konuşma dilinde olmak fiili düşebilir: bu, kabul demek. Kalıp bir şeyin gerçekten o anlama gelip gelmediğini tartışmaz; bağı kuran konuşandır.
Örnek Cümleler
- Trafik ışığında sarı yandıysa bu, durmaya hazırlanmak demek oluyor; sürücü kursunda ilk ders buydu.
- Öğretmen tahtaya yazdı: kitabe yazıt demektir, kitabeli taş da yazıtlı taş demek olur.
- Patron sabah kimseyle konuşmadan odasına kapandıysa, bugün toplantı çetin geçecek demek oluyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Örnekte önce sene sözcüğünün yıl demek olduğu söylenir, ardından senevi için bir çıkarım yapılır: yıllık demek olacak. Gelecek zaman, bilinen bir anlamdan yeni bir anlama varıldığını gösterir.
Anlamına gelmek, sözlükte bir anlam bildirmek diye açıklanır; manasına gelmek de anlamına gelmek demektir. Demek olmak bu kalıplarla aynı anlamı taşır ve tanımı da anlamına gelmek sözüyle verilir.
Bu atasözü susmanın kabul etmek demek olduğunu söyler. Atasözünün tanımı da demek olmak kalıbıyla kurulur: susmak kabul etmek demektir. Bir davranışın anlamını bildiren bu tanım, kalıbın bir örneği gibidir.