Anlamı
anlamına gelmek: Sene 'yıl' demektir, senevi de 'yıllık' demek olacak.
Detaylı Açıklama
Demek olmak, bir şeyin başka bir anlama geldiğini, başka bir kavramı karşıladığını ya da sonuç bakımından öyle sayıldığını anlatan açıklayıcı bir kalıptır. Günlük konuşmada bazen dil bilgisi açıklaması gibi, bazen de mantıksal sonuç çıkarımı gibi kullanılır. “Bu şu demek olur” denildiğinde, görünen durumun arkasındaki sonuç ya da karşılık netleştirilir. Bu yüzden öğretici, açıklayıcı ve toparlayıcı bir işlev görür. Bir kelimenin manasını anlatırken de, bir olayın sonucunu yorumlarken de yerini bulabilir. Kalıp sade görünse de iletişimde güçlüdür; çünkü dağınık bilgiyi bir sonuca bağlar. İnsanlar çoğu zaman neyin ne anlama geldiğini böyle cümlelerle sabitleştirir. Düşüncenin vardığı noktayı düzenli biçimde ifade etmeye yarar.
Örnek Cümleler
- Bu kadar borçlanmak seneye büyük sıkıntı demek olacak diye uyardı muhasebeci.
- Sene yıl demektir, senevi de yıllık demek olur diye açıkladı öğretmen.
- Şimdi susması, olanları sessizce kabul etmek demek oluyor diye herkes böyle yorumladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bir şeyin karşılığını ya da sonucunu sade biçimde bağlar. Böylece dağınık bilgi, tek cümlede net bir anlama kavuşur. Bu yüzden ifade, bir veriden sonuç çıkarırken ya da anlamı toparlarken çok kullanışlıdır.
Ders anlatımında, yorum yaparken, kelime açıklarken, tartışma sırasında sonucu toparlarken ve mantık yürütürken daha çok görülür. Çünkü hepsinde anlam sabitleme ihtiyacı vardır. Özellikle açıklama, yorumlama, ders anlatımı ve mantık yürütme içeren konuşmalarda sık görülür.
Demek istemek niyet edilen anlamı açar. Demek olmak ise bir sözün ya da durumun vardığı sonucu veya karşılığını gösterir. Biri niyet, diğeri sonuç merkezlidir. Biri kastı açıklar, öteki ise o kastın veya işaretin vardığı sonucu toparlar.