Anlamı
hlk. 'benim söylemek istediğim' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Demem o (ki) sözü, konuşanın asıl vurgulamak istediği noktayı toparlayıp yeniden öne çıkarmak için kullandığı halk ağzına yakın bir ifadedir. Bazen konuşma uzar, örnekler çoğalır, dinleyen asıl noktayı kaçırır; işte bu anda “demem o” denilerek sözün özü yeniden kurulur. Bu yüzden ifade yalnız tekrar değildir, anlamı merkezine toplama hareketidir. Samimi, sıcak ve konuşma diline ait bir ritmi vardır. Resmî dilden çok gündelik anlatımda, özellikle yaşlı kuşakların ve halk söyleyişinin içinde daha doğal duyulur. Konuşanın “benim asıl söylemek istediğim bu” demesinin daha kısa, daha canlı bir biçimidir. Sözü toparlayan, vurguyu yerli yerine oturtan faydalı bir geçiş kalıbıdır. Bu kullanım, lafı doğrudan sertleştirmeden sınır koymanın veya kendini düzeltmenin kısa bir yoludur.
Örnek Cümleler
- Uzun uzun anlattıktan sonra demem o ki, çocuk biraz sabır istiyor dedi.
- Paradan, işten, komşudan söz etti ama demem o, bu evde huzur kalmamış dedi.
- Hocanın bütün ders boyunca demem o diyerek asıl fikri yeniden toplaması hoşuma gitti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü konuşan kişi konuyu dağıtmaktan çok, dağılmış parçaları yeniden ana fikre bağlar. Böylece dinleyici asıl vurgunun nerede olduğunu daha net anlar. Yani konuşan kişi hem geri adım atar hem de asıl anlatmak istediği noktayı yeniden kurar.
Daha çok gündelik, samimi ve halk söyleyişine yakın bir tona aittir. Resmî yazı dilinden çok yüz yüze konuşmalarda, sıcak anlatımlarda ve doğal sohbetlerde yaşar. Bu ton daha çok sözlü anlatımın canlı, içten ve sohbet havası taşıyan tarafına aittir.
Çünkü konuşmayı kesmeden, sert bir yön değişikliği yapmadan öz noktaya geçmeyi sağlar. Dinleyeni de “şimdi önemli yere geliyoruz” duygusuyla uyarır. Kısa yapısı sayesinde konuşmayı dağıtmadan yön değiştirmeye ve ana fikre dönmeye yarar.