Anlamı
den. 1) gemi çıpasını denize salmak:
'Açıkta demir atmış kotrayı görüyor musun?' -F. R. Atay. 2) mec. bir kimse bir yerde uzun süre kalmak.
Detaylı Açıklama
Demir atmak denizcilikten gelir. Sözlük ona iki anlam verir. İlkinde gemi çıpasını denize salar. Demir burada çıpa demektir; deniz dibine inince gemiyi bulunduğu yerde tutar. Gemi böylece bir limanda, bir koyda ya da açıkta durabilir. İkinci anlam mecazdır: bir kimsenin bir yerde uzun süre kalması. Burada kişi, çıpasını salmış bir gemi gibi bulunduğu yerden ayrılmaz. Kalınan yer bir ev, bir kasaba, bir iş yeri ya da bir kahvehane olabilir. Sözlük bu kalışa bir değer biçmez, yalnız sürenin uzunluğunu bildirir. Denizcilik anlamında eylemi gemi ya da tayfalar yapar; mecazda kalan kişidir. Yer yönelme ekiyle de bulunma ekiyle de verilebilir: koya demir atmak, açıkta demir atmak. Bir liman anlatısında da bir aile sohbetinde de geçebilir.
Örnek Cümleler
- Fırtına haberi gelince yük gemisi körfezin korunaklı bir köşesine demir attı ve rüzgârın dinmesini bekledi.
- Yelkenli küçük koya girip demir attı; tayfalar sandalı indirip kıyıdaki pınardan su almaya gitti.
- Bir haftalığına geldiği teyzesinin evine demir atan Hakan, üç aydır oradan ayrılmıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamdadır: Açıkta demir atmış kotrayı görüyor musun? Kotra küçük bir yelkenlidir ve çıpasını kıyıdan uzakta denize salmıştır. Cümlede demir atmak bir insanın kalışını değil, bir teknenin durduğu yeri gösterir.
Postu sermek, gittiği yerde uzun süre kalmaktır. Demir atmanın ikinci anlamı da bir kimsenin bir yerde uzun süre kalmasıdır. Biri yere serilen bir postun, öteki denize salınan çıpanın görüntüsünden yararlanır.
Bu atasözü bir yerde konuk olarak kalmanın ölçüsünü üç günle sınırlar. Demir atmak ise ikinci anlamında bir kimsenin bir yerde uzun süre kalmasını anlatır. Teyzesinin evine demir atan Hakan, atasözünün koyduğu ölçüyü çoktan aşmıştır.