Anlamı
punduna getirmek.
Detaylı Açıklama
Dengine getirmek, sözlükte punduna getirmek diye açıklanır; yani iş için elverişli anı ve yeri kollayıp seçmeyi anlatır. Kişi işini rastgele bir anda değil, koşulların elverdiği bir anda yapar. Bunun için bekler, çevresini gözler ve doğru anı seçer. Yapılacak iş bir istek, bir haber, bir itiraf, bir kaçış ya da bir hesaplaşma olabilir. Kalıp zarf-fiille de kullanılabilir: işi dengine getirip söylemek, dengine getirince kaçmak. Eylemi yapan kişi zamanı kendisi seçer; seçtiği uygun an kendiliğinden doğmuş da olabilir. Sözlük bu seçimin iyi ya da kötü bir amaçla yapıldığını söylemez. Bir çocuğun annesinden bir şey istediği sahnede de, bir mahkûmun kaçışında da kurulabilir. Söz gündelik konuşmada, bir öyküde ya da bir anı kitabında geçebilir.
Örnek Cümleler
- Annesinin keyfinin yerinde olduğu bir akşamı kollayıp işi dengine getirdi ve yeni bisiklet isteğini açtı.
- Kiranın geciktiğini söylemek zordu; işi dengine getirip ev sahibine bayram ziyaretinde açtı.
- Mahkûm nöbet değişimini kollayıp işi dengine getirdi ve gardiyanlar yer değiştirirken avludan kaçtı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam bakımından yoktur; sözlük birini ötekiyle açıklar. Pundu da dengi de burada işin elverişli anını karşılar. Fark kullanılan sözcüktedir; punduna getirmek sözlükte kendi tanımıyla, dengine getirmek ise bir göndermeyle yer alır.
Fırsat bulmak, uygun, elverişli bir zaman bulmaktır; zaman kendiliğinden de çıkabilir. Dengine getirmekte ise kişi zamanı ve yeri kendisi seçer. Biri bir rastlantıyı da kapsayabilir, öteki bir seçimi anlatır.
Bu atasözü, fırsat elindeyken onu kullanamayan, kullanmayı öğrendiğinde de fırsatı bulamayan kişiyi anlatır. Dengine getirmek ise uygun zamanı ve yeri seçip işi o anda yapmaktır. Atasözü kaçan fırsattan yakınır, deyim fırsatı yakalayan kişiyi gösterir.