Deyim

Denk Düşmek Ne Demek?

Anlamı

1) uygun vakit ve fırsat olmak; 2) rast gelmek.

Detaylı Açıklama

Denk düşmek iki anlamlı bir deyimdir. İlk anlamı uygun vakit ve fırsat olmaktır: bir işin yapılması için beklenen zaman gelir, koşullar elverişli hâle gelir. İkincisi rast gelmektir: iki olay ya da iki şey kendiliğinden aynı zamana, aynı yere düşer. Denk sözü eşit, uygun anlamındadır; düşmek fiili de burada bir şeyin bir zamana ya da bir yere isabet etmesini anlatır. Birinci anlamda uygun vakit oluşur; bu vaktin nasıl oluştuğunu ve kişinin onu nasıl değerlendirdiğini kalıp söylemez. İkinci anlamda iki olay birbirine denk düşer: doğum günü bayrama denk düştü. Bu anlamda yönelme ekli bir söz gelir. Birinci anlam bir öneri ya da bir planla, ikinci anlam bir rastlantıyla ilgilidir. Kalıp gündelik konuşmada, bir takvim düzenlerken ya da bir anıyı anlatırken geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Annemle konuşmak için uygun bir an arıyordum; akşam yemekten sonra ikimiz yalnız kalınca fırsat denk düştü, her şeyi anlattım.
  2. Kardeşimin düğünü babamın emeklilik gününe denk düştü, iki kutlamayı aynı sofrada yaptık.
  3. Yolda eski öğretmenime denk düştüm; yirmi yıl sonra beni hemen tanıdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Sırası düşmek, uygun zamanı gelmektir. Denk düşmenin birinci anlamı da uygun vakit ve fırsat olmasıdır. Ama denk düşmek bir de rast gelmek anlamını taşır; sırası düşmek bu ikinci anlamı karşılamaz.

Rast gelmek, düşünmediği, ummadığı hâlde karşılaşmaktır. Denk düşmenin ikinci anlamı sözlükte doğrudan rast gelmek diye verilir. Yolda öğretmenine denk düşen kişi ona rast gelmiştir; fark yalnız söyleyiştedir.

Atasözü işlerin en uygun zamanda yapılmasını öğütler. Denk düşmek ise birinci anlamında böyle bir uygun zamanın gelmesini anlatır. Atasözü kişiye zamanı kollamasını söyler, deyim zamanın geldiğini bildirir.