Deyim

Depara Geçmek Ne Demek?

Anlamı

koşuya veya yarışa hızla başlamak:
'Onu kaptırınca kıyıdaki öbür kayalara konmak için depara geçerler.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Depara geçmek, koşuya ya da yarışa hızla başlamak anlamındadır. Bu deyimde depar, koşunun ya da yarışın çıkış hamlesini adlandırır. Deyimde geçmek fiili bir duruma girmeyi anlatır; girilen durum, hızlı bir çıkışla açılan bir koşu ya da yarıştır. Tanımdaki hızla sözü, vurguyu başlayışın çabukluğuna koyar. Öznesi bir koşucu, bir yüzücü, bir bisikletçi ya da bir hayvan olabilir. Sözlükteki tanıkta depara geçenler, kıyıdaki kayalara konmak için yarışan kuşlardır. Kalıp spor yorumlarında, okul bahçesinde ya da bir kaçış sahnesinde kurulabilir. Tanım iki durumu birlikte anar: depara geçen tek başına bir koşuya da başlayabilir, başkalarıyla girdiği bir yarışa da. Sözlük tanımı koşu ve yarışla sınırlıdır; deyimin mecaz bir kullanımı sözlükte yer almaz. Kalıp yönelme ekli depar sözüyle kurulur.

Örnek Cümleler

  1. Hakemin düdüğüyle birlikte depara geçen kısa mesafe koşucusu ilk metrelerde rakiplerinden ayrıldı.
  2. Okul zili çalar çalmaz depara geçen çocuklar kantinin önünde sıraya girmek için yarıştı.
  3. Tazı, sahibinin işaretini görünce depara geçti ve tarlanın öbür ucundaki tavşana doğru koştu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümlede kuşlar depara geçer: Onu kaptırınca kıyıdaki öbür kayalara konmak için depara geçerler. Öbür kayalara yönelmeleri, kaptırılan şeyin konacakları bir kaya olduğunu gösterir. Tanık deyimin insan dışındaki canlılar için de kurulduğunu gösterir.

Depara kalkan koşucu yarışın içindedir ve hızını birdenbire artırır. Depara geçmek ise koşuya ya da yarışa hızla başlamayı anlatır. Depara kalkmak koşunun ya da yarışın ortasındaki atağı, depara geçmek başlangıcı adlandırır; hızlanmanın önceden tasarlanıp tasarlanmadığını ikisi de söylemez.

Bu söz, birinin çok hızlı koştuğunu anlatır. Depara geçen koşucu ya da tazı da hızla koşmaya başlar. Atasözü koşunun hızını bir benzetmeyle abartır, deyim koşuya ya da yarışa başlayışı adlandırır.